Total Pageviews

Wednesday, May 20, 2026

PNB -Punjab National Bank -Stock study is intended only for educational and analytical purposes

PNB -Punjab National Bank

Stock Analysis and Study 

Study on 04.05.2026

P-Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป 

G- Good ๐ŸŒธ

D-Dividend

B-Buy

S-Sell

HD-Hold ๐Ÿ˜…

HH-High ๐Ÿ‘๐Ÿป

L-Low ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

M- Mean

--------------------------------------

Company Performance & Dividend

Result : Result ⬇️ % YOY

Sale : (%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EBIDT: (%)Good ๐ŸŒธ

Net Profit:(%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EPS: (%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

Result : Q4 2026

-------------------------------------

Paying dividend 1 time in year (June=apprx. 2.90 /- in a year)

Upcoming Result Q4 2026- 05 May 2026

Dividend ~3/--per share (12 June 2026)

Record date: 12 June 2026

Payout date: ?

--------------------------------------

Current Market Snapshot

Current Price: 108.68 (BV=130)๐Ÿ‘(Graham No:212)

52W H/L: 135/89.4

PE:  7.03(๐Ÿ‘)

PE Sector: 18.83

ROCE:6.32%(Low๐Ÿ‘Ž)

ROE: 15.2% (Good ๐ŸŒธ๐Ÿ‘)

Book Value :364 (Good ๐ŸŒธ)

Face Value: 2

Beta: 1.25(Bad๐Ÿ‘Ž)

RSI-42 (Good ๐ŸŒธ) (Buying Time)

Graham No:212

Piotroski score-8 (Good ๐ŸŒธ)

Forcast:

High-150

Mean-127

Low-88

-------------------------------------

Seasonality Trend (Last 17 Years Performance)

Seasonality

Positive result count% out of 17 years

Jan: 41.18 %

Feb: 38.89%

Mar: 55.56%

Apr: 72.22% -Sell  Max Profit

May: 4/17 -23.53% - Buying Time

June: 41.18%

July: 58.82% - Sell

Aug: 35.29%-Buy

Sep: 58.82%

Oct: 64.71%

Nov: 64.71%-Sell

Dec: 50.07%

–-------------------------------------

Piotroski Score : 8  Good๐ŸŒธ Finance

Mar 2026

FII: 6.39% (5.93%)⬆️

DII: 16.05% (16.09%)⬇️ 

Promoter: unchange 70.08%

Institution Invester : % (%)⬇️ 

Ptomoter pladge:

Public: 7.48% (7.91%)⬇️ 


⬆️⬇️ ๐ŸŒธ๐Ÿ‘๐Ÿป๐Ÿ‘Ž๐Ÿป๐Ÿ˜…current% (old%)

------------------------------------

Strategy Outlook


Shareholding max upto May

In current case -June (Dividend) ~2.90/-


For Max Profit 

1. Buy in Feb ----Sell in April

2. Buy in May,---Sell in July


Confidence Vote


๐Ÿ‘‰ If you already hold this stock, best exit opportunity may come in  June.


Buy or Not Buy Decision :Can be buy at ~100/- to 101/-Per Share


⚠️ Disclaimer

This study is intended only for educational and analytical purposes. It reflects personal research, interpretation, and historical trend analysis. It is not investment advice. Investors must consult certified financial advisors and consider individual financial goals and risk profiles before making investment decisions.



Posted by at No comments:
Labels:

Monday, May 11, 2026

JOB Oriented certificate course- National Skill Qualification Framework- เคญाเคฐเคค เคฎें เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เค”เคฐ เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (NSQF)

 

เคญाเคฐเคค เคฎें เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เค”เคฐ เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (NSQF)

เคชเคฐिเคšเคฏ

เคญाเคฐเคค เคฎें เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคฐोเคœเค—ाเคฐเคชเคฐเค• เคถिเค•्เคทा เคฆेเคจे เค•े เคฒिเค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค”เคฐ เคจिเคœी เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคฆ्เคตाเคฐा เค•เคˆ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•े เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เคšเคฒाเค เคœा เคฐเคนे เคนैं। เค‡เคจ เคชाเค ्เคฏเค•्เคฐเคฎों เค•ो เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (National Skill Qualification Framework - NSQF) เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคฒाเคฏा เค—เคฏा เคนै, เคคाเค•ि เค›ाเคค्เคฐों เค•ो เคเค• เคฎाเคจเค•ीเค•ृเคค, เค‰เคฆ्เคฏोเค— เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค”เคฐ เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค• เคถिเค•्เคทा เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•ी เคœा เคธเค•े। NSQF เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธेเค•्เคŸเคฐों เค•े เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เค•े เคฒिเค เคเค• เคธंเคฐเคšเคจा เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เคธीเค–เคจे เคตाเคฒों เค•ो เคช्เคฐเคฎाเคฃเคจ เค•े เคธाเคฅ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เคฌेเคนเคคเคฐ เค…เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒเคคे เคนैं।

1. เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (NSQF) เค•्เคฏा เคนै?

NSQF เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคตिเค•เคธिเคค เคเค• เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (Qualification Framework) เคนै, เคœो เคตिเคญिเคจ्เคจ เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค• เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เค•ौเคถเคฒ เคชाเค ्เคฏเค•्เคฐเคฎों เค•ो เคเค•ीเค•ृเคค เค•เคฐเคคा เคนै। เค‡เคธเค•ा เคฎुเค–्เคฏ เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคฆेเคถ เคฎें เค•ौเคถเคฒ เค†เคงाเคฐिเคค เคถिเค•्เคทा เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจा เค”เคฐ เค‡เคธे เคเค• เคธंเคฐเคšिเคค เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎें เคฌเคฆเคฒเคจा เคนै।

NSQF เค•ी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ:

  1. เคฏोเค—्เคฏเคคा เค†เคงाเคฐिเคค เคขांเคšा: เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เค•ो เค•ौเคถเคฒ เค†เคงाเคฐिเคค เคฌเคจाเคจा เคคाเค•ि เค…เคงिเค• เคธे เค…เคงिเค• เคฒोเค—ों เค•ो เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฏोเค—्เคฏ เคฌเคจाเคฏा เคœा เคธเค•े।
  2. เคธ्เคคเคฐीเคฏ เคธंเคฐเคšเคจा: NSQF เคฎें 10 เคธ्เคคเคฐ (Level 1 เคธे Level 10) เคนोเคคे เคนैं, เคœो เค•िเคธी เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ी เค•ौเคถเคฒ, เคœ्เคžाเคจ เค”เคฐ เคฏोเค—्เคฏเคคा เค•ो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคฆेเคคे เคนैं।
  3. เค•ौเคถเคฒ เคธंเคšाเคฒिเคค เคถिเค•्เคทा: เคฏเคน เคตिเคญिเคจ्เคจ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เค•ौเคถเคฒ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เค•ो เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคฆेเคคा เคนै เค”เคฐ เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธ्เคคเคฐों เคชเคฐ เคช्เคฐเคฎाเคฃเคจ (Certification) เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคा เคนै।
  4. เคฒเคšीเคฒाเคชเคจ (Flexibility): เคธीเค–เคจे เคตाเคฒे เค”เคชเคšाเคฐिเค•, เค…เคจौเคชเคšाเคฐिเค• เค”เคฐ เค—ैเคฐ-เค”เคชเคšाเคฐिเค• เคคเคฐीเค•ों เคธे เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं।
  5. เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฎाเคจ्เคฏเคคा: NSQF เค•े เคคเคนเคค เคฎिเคฒเคจे เคตाเคฒे เคช्เคฐเคฎाเคฃเคชเคค्เคฐ เค”เคฐ เคกिเค—्เคฐी เคญाเคฐเคค เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เคฆेเคถों เคฎें เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคช्เคฐाเคช्เคค เคนोเคคे เคนैं।

2. เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा

เคญाเคฐเคค เคฎें เคฌेเคฐोเคœเค—ाเคฐी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ो เคฆेเค–เคคे เคนुเค เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค• เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจा เคœเคฐूเคฐी เคนै। เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เคจिเคฎ्เคจเคฒिเค–िเคค เค•ाเคฐเคฃों เคธे เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนैं:

  1. เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เค…เคตเคธเคฐ เคฌเคข़ाเคจा: เคฏे เค•ोเคฐ्เคธ เค‰เคฆ्เคฏोเค—ों เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคाเค“ं เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคกिเคœ़ाเค‡เคจ เค•िเค เค—เค เคนैं, เคœिเคธเคธे เค›ाเคค्เคฐों เค•ो เคคुเคฐंเคค เคจौเค•เคฐी เค•े เค…เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒเคคे เคนैं।
  2. เคคเค•เคจीเค•ी เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•เคธिเคค เค•เคฐเคจा: เค”เคฆ्เคฏोเค—िเค• เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เคฒिเค เคตिเคถेเคท เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคฆिเคฏा เคœाเคคा เคนै।
  3. เค›ोเคŸी เค…เคตเคงि เคฎें เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐเคจा: เคฏे เค•ोเคฐ्เคธ 3 เคฎเคนीเคจे เคธे 1 เคตเคฐ्เคท เค•ी เค…เคตเคงि เคฎें เคชूเคฐे เค•िเค เคœा เคธเค•เคคे เคนैं, เคœिเคธเคธे เค‰เคฎ्เคฎीเคฆเคตाเคฐ เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคจौเค•เคฐी เคชा เคธเค•เคคे เคนैं।
  4. เค•เคฎ เคฒाเค—เคค, เค…เคงिเค• เคฒाเคญ: เค…เคจ्เคฏ เคกिเค—्เคฐी เคชाเค ्เคฏเค•्เคฐเคฎों เค•ी เคคुเคฒเคจा เคฎें เค‡เคจเค•ा เคถुเคฒ्เค• เค•เคฎ เคนोเคคा เคนै เค”เคฐ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•ी เค—ाเคฐंเคŸी เค…เคงिเค• เคนोเคคी เคนै।
  5. เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸเค…เคช เค”เคฐ เคธ्เคตเคฐोเคœเค—ाเคฐ: เค•เคˆ เค•ोเคฐ्เคธ เค‰เคฆ्เคฏเคฎिเคคा เค”เคฐ เคธ्เคตเคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคคे เคนैं, เคœिเคธเคธे เคฒोเค— เค…เคชเคจा เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคถुเคฐू เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं।

3. เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธेเค•्เคŸเคฐों เคฎें เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ

NSQF เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เค•เคˆ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เค•ौเคถเคฒ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคจीเคšे เคตिเคญिเคจ्เคจ เค•्เคทेเคค्เคฐों เค•े เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค•ोเคฐ्เคธ เค•ी เคธूเคšी เคฆी เค—เคˆ เคนै:

A. เค†เคˆเคŸी เค”เคฐ เคธॉเคซ्เคŸเคตेเคฏเคฐ เคธेเค•्เคŸเคฐ

  1. เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸिंเค— เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ
  2. เคตेเคฌ เคกेเคตเคฒเคชเคฎेंเคŸ เค”เคฐ เคตेเคฌ เคกिเคœ़ाเค‡เคจिंเค—
  3. เคกेเคŸा เคธाเค‡ंเคธ เค”เคฐ เคฎเคถीเคจ เคฒเคฐ्เคจिंเค—
  4. เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธिเค•्เคฏोเคฐिเคŸी เค”เคฐ เคเคฅिเค•เคฒ เคนैเค•िंเค—
  5. เค•्เคฒाเค‰เคก เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค— เค”เคฐ AWS เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคถเคจ
  6. เคซुเคฒ เคธ्เคŸैเค• เคกेเคตเคฒเคชเคฎेंเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ
  7. เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคเคช เคกेเคตเคฒเคชเคฎेंเคŸ (Android/iOS)
  8. เคฌ्เคฒॉเค•เคšेเคจ เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เค•ोเคฐ्เคธ

B. เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค”เคฐ เคšिเค•िเคค्เคธा เค•्เคทेเคค्เคฐ (Healthcare Sector)

  1. เคฎेเคกिเค•เคฒ เคฒेเคฌोเคฐेเคŸเคฐी เคŸेเค•्เคจीเคถिเคฏเคจ (MLT)
  2. เคซाเคฐ्เคฎेเคธी เค…เคธिเคธ्เคŸेंเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ
  3. เคนोเคฎ เคนेเคฒ्เคฅ เค•ेเคฏเคฐ เคช्เคฐोเคตाเค‡เคกเคฐ (Home Care Nursing)
  4. เคกाเคฏเค—्เคจोเคธ्เคŸिเค• เคคเค•เคจीเคถिเคฏเคจ เค•ोเคฐ्เคธ
  5. เค†เคชाเคคเค•ाเคฒीเคจ เคšिเค•िเคค्เคธा เคธेเคตाเคं (Emergency Medical Services - EMS)
  6. เคซिเคŸเคจेเคธ เคŸ्เคฐेเคจเคฐ เค”เคฐ เคจ्เคฏूเคŸ्เคฐिเคถเคจ เค•ोเคฐ्เคธ

C. เคฎैเค•ेเคจिเค•เคฒ เค”เคฐ เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐिเค•เคฒ เคŸ्เคฐेเคก्เคธ

  1. เคตेเคฒ्เคกिंเค— เคŸेเค•्เคจीเคถिเคฏเคจ เค•ोเคฐ्เคธ
  2. เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐिเคถिเคฏเคจ เค”เคฐ เคตाเคฏเคฐिंเค— เคŸेเค•्เคจीเคถिเคฏเคจ
  3. เคฐिเคชेเคฏเคฐिंเค— เค”เคฐ เคฎेंเคŸेเคจेंเคธ เค•ोเคฐ्เคธ (AC, Refrigerator, Motor Mechanic)
  4. เค‘เคŸोเคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคฎैเค•ेเคจिเค• เค”เคฐ EV เคŸेเค•्เคจीเคถिเคฏเคจ
  5. CNC เคฎเคถीเคจ เค‘เคชเคฐेเคŸเคฐ เค•ोเคฐ्เคธ
  6. เคฐोเคฌोเคŸिเค•्เคธ เค”เคฐ เค‘เคŸोเคฎेเคถเคจ เค•ोเคฐ्เคธ

D. เคฌैंเค•िंเค—, เคตिเคค्เคค เค”เคฐ เคฒेเค–ांเค•เคจ

  1. GST เค”เคฐ เคŸैเค•्เคธेเคถเคจ เค•ोเคฐ्เคธ
  2. เค‡เคจ्เคตेเคธ्เคŸเคฎेंเคŸ เคฌैंเค•िंเค— เค”เคฐ เคธ्เคŸॉเค• เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ
  3. เคเค•ाเค‰ंเคŸिंเค— เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคถเคจ (Tally, SAP, QuickBooks)
  4. เคซाเค‡เคจेंเคถिเคฏเคฒ เคเคจाเคฒिเคธिเคธ เค”เคฐ เคฐिเคธ्เค• เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ

E. เคนोเคŸเคฒ เค”เคฐ เคนॉเคธ्เคชिเคŸैเคฒिเคŸी เคธेเค•्เคŸเคฐ

  1. เคซूเคก เคंเคก เคฌेเคตเคฐेเคœ เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ
  2. เคซ्เคฐंเคŸ เค‘เคซिเคธ เค”เคฐ เค•เคธ्เคŸเคฎเคฐ เคธเคฐ्เคตिเคธ เคŸ्เคฐेเคจिंเค—
  3. เคนाเค‰เคธเค•ीเคชिंเค— เค”เคฐ เคนोเคŸเคฒ เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ
  4. เคฌेเค•เคฐी เค”เคฐ เค•ुเค•िंเค— เค•ोเคฐ्เคธ
  5. เคŸूเคฐिเคœ्เคฎ เค”เคฐ เคŸ्เคฐैเคตเคฒ เคเคœेंเคธी เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ

F. เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เค”เคฐ เค‡ंเคซ्เคฐाเคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ เคธेเค•्เคŸเคฐ

  1. เคธिเคตिเคฒ เคก्เคฐाเคซ्เคŸ्เคธเคฎैเคจ เค•ोเคฐ्เคธ
  2. เค‘เคฐ्เค•िเคŸेเค•्เคšเคฐเคฒ เคกिเคœाเค‡เคจ เค”เคฐ CAD เค•ोเคฐ्เคธ
  3. เคช्เคฐोเคœेเค•्เคŸ เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ เค”เคฐ เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคคเค•เคจीเค• เค•ोเคฐ्เคธ

G. เค‰เคฆ्เคฏเคฎिเคคा เค”เคฐ เค›ोเคŸे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ

  1. MSME เคฌिเคœเคจेเคธ เคฎैเคจेเคœเคฎेंเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ
  2. เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸเค…เคช เค”เคฐ เค‰เคฆ्เคฏเคฎिเคคा เคŸ्เคฐेเคจिंเค—
  3. เคˆ-เค•ॉเคฎเคฐ्เคธ เคฌिเคœเคจेเคธ เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคฒिंเค—

4. NSQF เค•े เคคเคนเคค เคช्เคฐเคฎाเคฃเคจ เค”เคฐ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค…เคตเคธเคฐ

  • Level 1-4: เคฌेเคธिเค• เคธ्เค•िเคฒ्เคธ เค”เคฐ เคंเคŸ्เคฐी-เคฒेเคตเคฒ เคจौเค•เคฐिเคฏों เค•े เคฒिเค।
  • Level 5-7: เคเคกเคตांเคธ เคธ्เค•िเคฒ्เคธ เค”เคฐ เคธुเคชเคฐเคตाเค‡เคœเคฐ เคฒेเคตเคฒ เค•ी เคจौเค•เคฐिเคฏों เค•े เคฒिเค।
  • Level 8-10: เคตिเคถेเคทเคœ्เคžเคคा เค”เคฐ เค…เคจुเคธंเคงाเคจ เค†เคงाเคฐिเคค เคจौเค•เคฐिเคฏों เค•े เคฒिเค।

5. เคญाเคฐเคค เคฎें เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เคฏोเคœเคจाเคँ เค”เคฐ เคธंเคธाเคงเคจ

เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे NSQF เค•ो เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค•เคˆ เคฏोเคœเคจाเคँ เค”เคฐ เคธंเคธाเคงเคจ เคตिเค•เคธिเคค เค•िเค เคนैं:

  1. เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เคฏोเคœเคจा (PMKVY)
  2. เคฆीเคจ เคฆเคฏाเคฒ เค‰เคชाเคง्เคฏाเคฏ เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเคœเคจा (DDU-GKY)
  3. เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคถिเค•्เคทुเคคा เคธंเคตเคฐ्เคงเคจ เคฏोเคœเคจा (NAPS)
  4. เค‰เคฆ्เคฏोเค—-เคธंเคฏुเค•्เคค เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค•ौเคถเคฒ เคฏोเค—्เคฏเคคा เคขांเคšा (NSQF) เค•े เคคเคนเคค เคœॉเคฌ เค“เคฐिเคंเคŸेเคก เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ เคฌेเคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เค•ुเคถเคฒ เคฌเคจाเค•เคฐ เค‰เคจ्เคนें เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฆिเคฒाเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เค‡เคจ เค•ोเคฐ्เคธ เค•ी เคฎเคฆเคฆ เคธे เคญाเคฐเคค เคฎें เคคเค•เคจीเค•ी เคฆเค•्เคทเคคा, เค‰เคค्เคชाเคฆเค•เคคा เค”เคฐ เค‰เคฆ्เคฏเคฎिเคคा เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฎिเคฒ เคฐเคนा เคนै, เคœिเคธเคธे เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎें เคญी เคธुเคงाเคฐ เคนो เคฐเคนा เคนै। เค‡เคจ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎों เค•ो เค…เคชเคจाเค•เคฐ เคฏुเคตा เค…เคชเคจा เคญเคตिเคท्เคฏ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं เค”เคฐ เคญाเคฐเคค เค•ो เคเค• "เคธ्เค•िเคฒ्เคก เค‡ंเคกिเคฏा" เคฌเคจाเคจे เคฎें เคฏोเค—เคฆाเคจ เคฆे เคธเค•เคคे เคนैं।

Posted by at No comments:
Labels: ,

เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 เค”เคฐ เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ"

 เคญूเคฎिเค•ा (Introduction)

เค†เคœ เค•े เคตैเคถ्เคตिเค• เคฏुเค— เคฎें, เคœเคฌ เคฆुเคจिเคฏा เคเค• เคตैเคถ्เคตिเค• เค—ाँเคต เคฎें เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคिเคค เคนो เคšुเค•ी เคนै, เคคो เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฏाเคค्เคฐा, เคต्เคฏाเคชाเคฐ, เคถिเค•्เคทा, เคšिเค•िเคค्เคธा เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏों เค•े เคฒिเค เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคเค• เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœ़ เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै। เค•िเคธी เคญी เคฆेเคถ เค•ा เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค‰เคธ เคฆेเคถ เค•े เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ी เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคชเคนเคšाเคจ เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เคฐाเคœเคจเคฏिเค• เคธंเคฌंเคงों เค•ा เคช्เคฐเคคीเค• เคนोเคคा เคนै। เคญाเคฐเคค เคœैเคธे เคตिเคถाเคฒ เค”เคฐ เคœเคจเคธंเค–्เคฏा-เคฌเคนुเคฒ เคฆेเคถ เคฎें เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตाเค“ं เค•ो เค•ुเคถเคฒ, เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เคฐूเคช เคธे เคธเค•्เคทเคฎ เคฌเคจाเคจा เคเค• เคฌเคก़ी เคšुเคจौเคคी เคฐเคนा เคนै।

เค‡เคธ เคšुเคจौเคคी เค•ा เคธเคฎाเคงाเคจ เคจिเค•ाเคฒเคจे เค•े เคฒिเค เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เค…เคจेเค• เคธुเคงाเคฐ เค•िเค เค—เค เคนैं, เคœिเคจเคฎें เคธे เคธเคฌเคธे เคจเคตीเคจ เค”เคฐ เคฎเคนเคค्เคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคชเคนเคฒ "เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0" เค”เคฐ "เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ" เคนैं। เค‡เคจ เคชเคนเคฒों เค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคจ เค•ेเคตเคฒ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ो เคธเคฐเคฒ เคฌเคจाเคจा เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคตिเคถ्เคต เคธ्เคคเคฐीเคฏ เคธेเคตा เคฆेเคจा เคญी เคนै। เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เค…เคญिเคฏाเคจ เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคฏเคน เคเค• เคฌเคก़ा เค•เคฆเคฎ เคฎाเคจा เคœा เคฐเคนा เคนै, เคœो เคจ เค•ेเคตเคฒ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค†เคตेเคฆเคจ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ो เคคेเคœ เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฌเคจाเคคा เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เค‡เคธเคธे เคญाเคฐเคค เค•ी เคตैเคถ्เคตिเค• เค›เคตि เคญी เคธเคถเค•्เคค เคนोเคคी เคนै।

เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ा เคเคคिเคนाเคธिเค• เคชเคฐिเคช्เคฐेเค•्เคท्เคฏ

เคญाเคฐเคค เคฎें เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค”เคชเคจिเคตेเคถिเค• เค•ाเคฒ เคธे เคฎाเคจी เคœाเคคी เคนै, เคชเคฐंเคคु เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เค•े เคฌाเคฆ เค‡เคธे เคเค• เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅिเคค เคฐूเคช เคฎें เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•िเคฏा เค—เคฏा। เคชเคนเคฒे เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐเคจे เคฎें เค…เคค्เคฏเคงिเค• เคธเคฎเคฏ, เค•ाเค—เคœी เค•ाเคฐ्เคฏเคตाเคนी เค”เคฐ เคญ्เคฐเคท्เคŸाเคšाเคฐ เคœैเคธी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคँ เคฅीं। เค‡เคธเค•े เคธเคฎाเคงाเคจ เคนेเคคु เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे 2007 เคฎें เคŸाเคŸा เค•ंเคธเคฒ्เคŸेंเคธी เคธเคฐ्เคตिเคธेเคœ (TCS) เค•े เคธเคนเคฏोเค— เคธे เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เคชเคฐिเคฏोเคœเคจा (Passport Seva Project - PSP) เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•ी, เคœिเคธเค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐ (PSKs) เค”เคฐ เคซिเคฐ เค†เค—े เคœाเค•เคฐ เคชोเคธ्เคŸ เค‘เคซिเคธ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐ (POPSKs) เค•ी เคธ्เคฅाเคชเคจा เค•ी เค—เคˆ।

เคตเคฐ्เคท 2023–24 เคฎें เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे เค‡เคธ เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค•ो เค”เคฐ เคฌेเคนเคคเคฐ เคฌเคจाเคจे เคนेเคคु เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 เค•ा เคถुเคญाเคฐंเคญ เค•िเคฏा। เค‡เคธ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏाเค“ं เค•ा เคกिเคœिเคŸเคฒीเค•เคฐเคฃ, เค•ृเคค्เคฐिเคฎ เคฌुเคฆ्เคงिเคฎเคค्เคคा (AI), เคกेเคŸा เคเคจाเคฒिเคŸिเค•्เคธ เค”เคฐ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคเคช्เคธ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคคेเคœ, เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค”เคฐ เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เคธेเคตा เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เค•เคฐाเคจे เค•ी เคฆिเคถा เคฎें เค•ाเคฐ्เคฏ เค•िเคฏा เค—เคฏा।

เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा

เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें, เคœเคฌ เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा, เคชเคนเคšाเคจ เคšोเคฐी, เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฌเคก़े เคฎुเคฆ्เคฆे เคฌเคจ เคšुเค•े เคนैं, เคคเคฌ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœैเคธे เคฎเคนเคค्เคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœ เค•ो เคญी เคนाเคˆ-เคŸेเค• เคฌเคจाเคจा เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนो เค—เคฏा เคนै। เคตिเค•เคธिเคค เคฆेเคถों เคฎें เคชเคนเคฒे เคธे เคนी เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ (electronic passport) เค•ा เคช्เคฐเคšเคฒเคจ เคนै। เคญाเคฐเคค เคฎें เคญी เค‡เคธเค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เคฎเคนเคธूเคธ เค•ी เคœा เคฐเคนी เคฅी। เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคเค• เคเคธा เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœ เคนोเคคा เคนै เคœिเคธเคฎें เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ी เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เคœाเคจเค•ाเคฐी เคเค• เคเคฎ्เคฌेเคกेเคก เคšिเคช เคฎें เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐूเคช เคธे เคธंเค—्เคฐเคนिเคค เคนोเคคी เคนै, เคœिเคธเคธे เค‰เคธे เคจเค•เคฒी เคฌเคจाเคจा เคฏा เค‰เคธเคธे เค›ेเคก़เค›ाเคก़ เค•เคฐเคจा เคฒเค—เคญเค— เค…เคธंเคญเคต เคนो เคœाเคคा เคนै।

เคตเคฐ्เคท 2022 เค•े เคฌเคœเคŸ เคญाเคทเคฃ เคฎें เคคเคค्เค•ाเคฒीเคจ เคตिเคค्เคค เคฎंเคค्เคฐी เคจिเคฐ्เคฎเคฒा เคธीเคคाเคฐเคฎเคฃ เคœी เคจे เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เค˜ोเคทเคฃा เค•ी เคฅी เค”เคฐ เค‡เคธเค•े เคชाเคฏเคฒเคŸ เคช्เคฐोเคœेเค•्เคŸ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•ी เค—เคˆ। 2023 เคฎें เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे เค‡เคธे เคฌเคก़े เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจा เคถुเคฐू เค•เคฐ เคฆिเคฏा, เคœिเคธเค•े เคฌाเคฆ เคธे เคฒाเค–ों เคญाเคฐเคคीเคฏों เค•ो เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœाเคฐी เค•िเค เค—เค เคนैं।

เค‡เคจ เคชเคนเคฒों เค•ा เคฎเคนเคค्เคต

เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 เค”เคฐ เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคจ เค•ेเคตเคฒ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏाเค“ं เค•ो เค†เคงुเคจिเค• เคฌเคจाเคคे เคนैं, เคฌเคฒ्เค•ि เคฏเคน เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ी "เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคธเคฐเค•ाเคฐ, เค…เคงिเค•เคคเคฎ เคถाเคธเคจ" (Minimum Government, Maximum Governance) เค•ी เคจीเคคि เค•ा เคญी เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคนैं। เคฏเคน เคจीเคคिเคฏाँ เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคธเคถเค•्เคค เคฌเคจाเคคी เคนैं เค”เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธेเคตाเค“ं เค•े เคช्เคฐเคคि เค‰เคจเค•ा เคตिเคถ्เคตाเคธ เคฌเคข़ाเคคी เคนैं।

เค‡เคจ เคชเคนเคฒों เคธे—

  • เค†เคตेเคฆเคจ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค†เคธाเคจ เคนोเคคी เคนै,

  • เคช्เคฐเคธंเคธ्เค•เคฐเคฃ เคธเคฎเคฏ เค•เคฎ เคนोเคคा เคนै,

  • เคธेเคตा เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เคนोเคคी เคนै,

  • เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เคฎें เคฌเคข़ोเคคเคฐी เคนोเคคी เคนै,

  • เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคญाเคฐเคค เค•ी เค›เคตि เค‰เคจ्เคจเคค เคนोเคคी เคนै।

เคฏเคน เคจเคตाเคšाเคฐ เคญाเคฐเคค เค•ी เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฏाเคค्เคฐा เค•ा เค…เคนเคฎ เคชเคก़ाเคต เคนै, เคœो เคจ เค•ेเคตเคฒ เคช्เคฐเคถाเคธเคจ เค•ो เค†เคงुเคจिเค• เคฌเคจाเคคा เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•े เคœीเคตเคจ เคฎें เคช्เคฐเคค्เคฏเค•्เคท เคฐूเคช เคธे เคธเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคช्เคฐเคญाเคต เคกाเคฒเคคा เคนै।

 เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 – เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เค”เคฐ เคตिเคถेเคทเคคाเคँ (Passport Seva Programme 2.0: Objectives and Features)

เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ (Passport Seva Programme - PSP) เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค 2008 เคฎें เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เค•ुเคถเคฒ, เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी, เคธเคฎเคฏเคฌเคฆ्เคง เค”เคฐ เคธुเคฒเคญ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตाเคं เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคจे เค•े เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคธे เค•ी เค—เคˆ เคฅी। เคฏเคน เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เค…เคญिเคฏाเคจ เค•ा เคญी เคเค• เคฎเคนเคค्เคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนिเคธ्เคธा เคฐเคนा เคนै। เคฒेเค•िเคจ เคธเคฎเคฏ เค•े เคธाเคฅ เคคเค•เคจीเค• เค•े เคตिเค•ाเคธ เค”เคฐ เคœเคจเคธंเค–्เคฏा เคฎें เคฌเคข़ोเคคเคฐी เค•ो เคฆेเค–เคคे เคนुเค PSP เค•ो เค”เคฐ เค…เคงिเค• เค†เคงुเคจिเค• เคฌเคจाเคจे เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคฎเคนเคธूเคธ เค•ी เค—เคˆ, เคœिเคธเค•ा เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคนै – เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 (PSP 2.0)।

เคฏเคน เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เคเค• เคต्เคฏाเคชเค• เคคเค•เคจीเค•ी เคชुเคจเคฐ्เคฐเคšเคจा เคนै, เคœो เค•ृเคค्เคฐिเคฎ เคฌुเคฆ्เคงिเคฎเคค्เคคा, เคฎเคถीเคจ เคฒเคฐ्เคจिंเค—, เคกेเคŸा เคเคจाเคฒिเคŸिเค•्เคธ เค”เคฐ เค•्เคฒाเค‰เคก เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค— เคœैเคธी เค†เคงुเคจिเค• เคคเค•เคจीเค•ों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเค•े เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตाเค“ं เค•ो เค…เค—เคฒे เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคฒे เคœाเคคा เคนै।

1. เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•े เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ (Objectives)

i. เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ा เคธเคฐเคฒीเค•เคฐเคฃ เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒीเค•เคฐเคฃ
PSP 2.0 เค•ा เคฎुเค–्เคฏ เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธे เคธंเคฌंเคงिเคค เคธเคฎเคธ्เคค เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏाเค“ं เค•ो เคกिเคœिเคŸเคฒ เคช्เคฒेเคŸเคซ़ॉเคฐ्เคฎ เคชเคฐ เคฒाเคจा เคนै, เคคाเค•ि เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ो เคซॉเคฐ्เคฎ เคญเคฐเคจे, เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœ़ เค…เคชเคฒोเคก เค•เคฐเคจे, เค…เคชॉเค‡ंเคŸเคฎेंเคŸ เคฒेเคจे เค”เคฐ เคญुเค—เคคाเคจ เคœैเคธी เคธเคญी เคธुเคตिเคงाเคँ เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคนो เคธเค•ें।

ii. เคจाเค—เคฐिเค•-เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เคธेเคตा
เคฏเคน เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เค•ेंเคฆ्เคฐ เคฎें เคฐเค–เค•เคฐ เคฌเคจाเคฏा เค—เคฏा เคนै, เคคाเค•ि เค‰เคจเค•ी เคธुเคตिเคงा, เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा เค”เคฐ เคซीเคกเคฌैเค• เค•े เค†เคงाเคฐ เคชเคฐ เคธेเคตाเค“ं เคฎें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคธुเคงाเคฐ เคนो।

iii. เคฆเค•्เคทเคคा เค”เคฐ เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा เคฎें เคธुเคงाเคฐ
เค‡เคธ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏाเค“ं เค•ो เค‘เคŸोเคฎेเคŸ เค•िเคฏा เค—เคฏा เคนै เคœिเคธเคธे เคฎाเคจเคต เคค्เคฐुเคŸिเคฏों เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เค•เคฎ เคนोเคคी เคนै เค”เคฐ เคญ्เคฐเคท्เคŸाเคšाเคฐ เคชเคฐ เคฒเค—ाเคฎ เคฒเค—ाเคˆ เคœा เคธเค•เคคी เคนै।

iv. เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा
เค•्เคฒाเค‰เคก เคคเค•เคจीเค• เค”เคฐ เคฌ्เคฒॉเค•เคšेเคจ เค†เคงाเคฐिเคค เคธिเคธ्เคŸเคฎ เค•े เคœ़เคฐिเค เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ी เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•ी เค—เคˆ เคนै।

v. เคธेเคตा เคตिเคคเคฐเคฃ เค•ा เคตिเคธ्เคคाเคฐ
เคฆूเคฐเคฆเคฐाเคœ़ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคคเค• เคธेเคตा เคชเคนुँเคšाเคจे เคนेเคคु เคกाเค•เค˜เคฐों, เค•ॉเคฎเคจ เคธเคฐ्เคตिเคธ เคธेंเคŸเคฐ्เคธ (CSCs) เค”เคฐ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคฌเคข़ाเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै।

2. เคฎुเค–्เคฏ เคตिเคถेเคทเคคाเคँ (Key Features)

i. เคกिเคœिเคŸเคฒ เคกॉเค•्เคฏूเคฎेंเคŸ เคตेเคฐिเคซिเค•ेเคถเคจ เคธिเคธ्เคŸเคฎ (DDVS)
เค…เคฌ เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœों เค•ा เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฐूเคช เคธे เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เคซเคฐ्เคœी เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœों เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค†เคธाเคจ เคนोเคคी เคนै เค”เคฐ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคคेเคœ เคนोเคคी เคนै।

ii. เค‰เคจ्เคจเคค เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคชोเคฐ्เคŸเคฒ เค”เคฐ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคเคช
เคจเคฏा เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เคชोเคฐ्เคŸเคฒ (https://www.passportindia.gov.in) เค”เคฐ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคเคช (mPassport Seva) เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เค•ो เค†เคตेเคฆเคจ, เคญुเค—เคคाเคจ, เคŸ्เคฐैเค•िंเค— เค”เคฐ เคชुเคจเคฐ्เคจिเคฐ्เคงाเคฐเคฃ เคœैเคธी เคธेเคตाเคं เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคชเคฐ เคญी เคฆेเคคा เคนै।

iii. เค•ृเคค्เคฐिเคฎ เคฌुเคฆ्เคงिเคฎเคค्เคคा เค†เคงाเคฐिเคค เคŸ्เคฐैเค•िंเค— เค”เคฐ เคตिเคถ्เคฒेเคทเคฃ
AI เค†เคงाเคฐिเคค เคธिเคธ्เคŸเคฎ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค†เคตेเคฆเคจ เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เค•ा เคธ्เคตเคค: เคตिเคถ्เคฒेเคทเคฃ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै เค”เคฐ เคธंเคญाเคตिเคค เคฆेเคฐी เค•ो เคชเคนเคฒे เคนी เคชเคนเคšाเคจा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

iv. เคตीเคกिเคฏो KYC เค”เคฐ เคฌाเคฏोเคฎीเคŸ्เคฐिเค• เคชเคนเคšाเคจ
เค…เคฌ เค†เคตेเคฆเค•ों เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค•ी เคชुเคท्เคŸि เค•े เคฒिเค เคตीเคกिเคฏो KYC เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌाเคฏोเคฎीเคŸ्เคฐिเค•्เคธ เค•ा เคช्เคฐเคฏोเค— เค•िเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै เคœिเคธเคธे เคซिเคœिเค•เคฒ เค‰เคชเคธ्เคฅिเคคि เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เค•เคฎ เคนोเคคी เคนै।

v. เคเค•ीเค•ृเคค เค†เคชเคฐाเคงिเค• เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เคธिเคธ्เคŸเคฎ เคธे เคฒिंเค•
เค†เคตेเคฆเค•ों เค•े เค†เคชเคฐाเคงिเค• เค‡เคคिเคนाเคธ เค•ी เคœाँเคš เคชुเคฒिเคธ เค”เคฐ เคจ्เคฏाเคฏ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคกेเคŸाเคฌेเคธ เคธे เคธ्เคตเคคः เคนोเคคी เคนै।

vi. เคชोเคธ्เคŸ เค‘เคซिเคธ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐ (POPSKs)
เคฆेเคถเคญเคฐ เคฎें เคนเคœाเคฐों เคกाเค•เค˜เคฐों เค•ो เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐों เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฌเคฆเคฒा เค—เคฏा เคนै เคคाเค•ि เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคญी เคฒोเค— เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตाเค“ं เค•ा เคฒाเคญ เคฒे เคธเค•ें।

vii. เคค्เคตเคฐिเคค เคธेเคตा เคคंเคค्เคฐ (Tatkal Integration)
PSP 2.0 เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เคคाเคค्เค•ाเคฒिเค• เค†เคตेเคฆเคจों เค•ो เคญी เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค•เคคा เคฆी เคœाเคคी เคนै เค”เคฐ เคเค•–เคฆो เคฆिเคจों เคฎें เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœाเคฐी เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

3. เคคเค•เคจीเค•ी เคฌुเคจिเคฏाเคฆी เคขाँเคšा (Technology Infrastructure)

PSP 2.0 เค•े เคฒिเค เคเค• เคธเคฎเคฐ्เคชिเคค เคกेเคŸा เคธेंเคŸเคฐ, เค•्เคฒाเค‰เคก-เคธเคฐ्เคตเคฐ, เคฌैเค•เค…เคช เคธुเคตिเคงा, เคธाเค‡เคฌเคฐ-เคธुเคฐเค•्เคทा เคช्เคฐोเคŸोเค•ॉเคฒ เค”เคฐ เค†เคงुเคจिเค• เคกैเคถเคฌोเคฐ्เคก เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคคैเคฏाเคฐ เค•ी เค—เคˆ เคนै। เคŸाเคŸा เค•ंเคธเคฒ्เคŸेंเคธी เคธเคฐ्เคตिเคธेเคœ (TCS) เค‡เคธ เคชूเคฐे เคคंเคค्เคฐ เค•ा เคคเค•เคจीเค•ी เคธเคนเคฏोเค—ी เคนै।

เคฎुเค–्เคฏ เคช्เคฐौเคฆ्เคฏोเค—िเค•िเคฏाँ:

  • เค•्เคฒाเค‰เคก เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค—

  • เคเค†เคˆ/เคเคฎเคเคฒ เคเคฒ्เค—ोเคฐिเคฆ्เคฎ

  • เค†เคˆเค†เคฐเค†เคˆเคเคธ เค”เคฐ เคซिंเค—เคฐเคช्เคฐिंเคŸ เคธ्เค•ैเคจिंเค—

  • เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค“เคŸीเคชी เค”เคฐ เคซेเคธ เคฐिเค•เค—्เคจिเคถเคจ

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธिเค—्เคจेเคšเคฐ เคตेเคฐिเคซिเค•ेเคถเคจ

4. เคฒाเคญ (Benefits)

เคฒाเคญ เคตिเคตเคฐเคฃ
เคคेเคœ เคธेเคตा เค†เคตेเคฆเคจ เคธे เคฒेเค•เคฐ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคกिเคฒीเคตเคฐी เคคเค• เค•ा เคธเคฎเคฏ เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคนो เค—เคฏा เคนै
เคธुเคฒเคญเคคा เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค•्เคทेเคค्เคฐ เค•े เคจाเค—เคฐिเค• เคญी เค…เคฌ เค…เคชเคจे เคจเคœ़เคฆीเค•ी เคกाเค•เค˜เคฐ เคธे เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฌเคจा เคธเค•เคคे เคนैं
เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฎें เคญ्เคฐเคท्เคŸाเคšाเคฐ เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคนो เค—เคˆ เคนै
เคธुเคฐเค•्เคทा เคกेเคŸा เคเคจเค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เค”เคฐ เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคšเคฒเคคे เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ी เคœाเคจเค•ाเคฐी เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคนै
เคจเคตाเคšाเคฐ เคญाเคฐเคค เคฆुเคจिเคฏा เค•े เค‰เคจ เค•ुเค› เคฆेเคถों เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนो เค—เคฏा เคนै, เคœिเคจ्เคนोंเคจे เค…เคค्เคฏाเคงुเคจिเค• เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค…เคชเคจाเคˆ เคนै

5. เคšुเคจौเคคिเคฏाँ (Challenges)

  • เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค”เคฐ เคชिเค›เคก़े เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เค•ी เคธीเคฎिเคค เคชเคนुँเคš

  • เคจाเค—เคฐिเค•ों เคฎें เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธाเค•्เคทเคฐเคคा เค•ी เค•เคฎी

  • เคชुเคฒिเคธ เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฎें เคฆेเคฐी

  • เคกेเคŸा เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा เคธे เคธंเคฌंเคงिเคค เคšिंเคคाเคँ

  • เคธाเค‡เคฌเคฐ เคนเคฎเคฒों เค•ी เค†เคถंเค•ा

6. เคธเคฎाเคงाเคจ เค”เคฐ เคธुเคงाเคฐ เค•ी เคฆिเคถा

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฒिเคŸเคฐेเคธी เค…เคญिเคฏाเคจों เค•ा เคธंเคšाเคฒเคจ

  • เคชुเคฒिเคธ เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เคฎें AI เค†เคงाเคฐिเคค เคชूเคฐ्เคตाเคจुเคฎाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ा เคตिเค•ाเคธ

  • เคธเคฐ्เคตเคฐ เค•्เคทเคฎเคคा เค•ो เค”เคฐ เค…เคงिเค• เคฌเคข़ाเคจा

  • เคจिเคฏเคฎिเคค เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค‘เคกिเคŸ

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท (Conclusion)

เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ 2.0 เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคเค• เค•्เคฐांเคคिเค•ाเคฐी เค•เคฆเคฎ เคนै, เคœो เคช्เคฐเคถाเคธเคจ เค•ो เคกिเคœिเคŸเคฒ เค”เคฐ เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคธเคถเค•्เคค เคฌเคจाเคจे เค•ी เคฆिเคถा เคฎें เคเค• เคฎीเคฒ เค•ा เคชเคค्เคฅเคฐ เคนै। เคฏเคน เคจ เค•ेเคตเคฒ เคธेเคตा เค•ी เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा เค•ो เคฌเคข़ाเคคा เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคญाเคฐเคค เค•ी เคตैเคถ्เคตिเค• เคชเคนเคšाเคจ เค•ो เคญी เคฎเคœเคฌूเคคी เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคा เคนै।


 เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ – เคชเคฐिเคญाเคทा, เคคเค•เคจीเค• เค”เคฐ เคตैเคถ्เคตिเค• เคฎाเคจเค•

(E-Passport: Definition, Technology & Global Standards)

1. เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•्เคฏा เคนै? (What is an E‑Passport?)

เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคเค• เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐॉเคจिเค• เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคนै, เคœिเคธเคฎें เคเค• เค›ोเคŸे เค†เค•ाเคฐ เค•ी เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐॉเคจिเค• เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคšिเคช เคฒเค—ी เคนोเคคी เคนै। เคฏเคน เคšिเคช เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคงाเคฐเค• เค•ी เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคœाเคจเค•ाเคฐी (เคœैเคธे—เคซोเคŸो, เคซिंเค—เคฐเคช्เคฐिंเคŸ, เค†เคˆเคฐिเคธ เคธ्เค•ैเคจ เค†เคฆि), เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เคตिเคตเคฐเคฃ (เคจाเคฎ, เคœเคจ्เคฎเคคिเคฅि, เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธंเค–्เคฏा) เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธिเค—्เคจेเคšเคฐ เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐूเคช เคธे เคธ्เคŸोเคฐ เค•เคฐเคคी เคนै।

เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฆेเค–เคจे เคฎें เคฌिเคฒ्เค•ुเคฒ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœैเคธा เคนी เคนोเคคा เคนै, เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธเค•े เคชเคนเคฒे เคชृเคท्เค  เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคเค• เคเคฎ्เคฌेเคกेเคก เคšिเคช เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคšिเคจ्เคน (e-passport symbol) เคนोเคคा เคนै।

เคฏเคน เคšिเคช เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เคช्เคฐाเคฎाเคฃिเค•เคคा เค•ो เคธเคค्เคฏाเคชिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเค• เคนोเคคी เคนै เค”เคฐ เคจเค•เคฒी เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฌเคจाเคจा เคฒเค—เคญเค— เค…เคธंเคญเคต เคนो เคœाเคคा เคนै।

2. เคคเค•เคจीเค•ी เคธंเคฐเคšเคจा (Technical Structure of an E-Passport)

เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฎें เคช्เคฐเคฏुเค•्เคค เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคšिเคช เคเค• เคตिเคถेเคท เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•ी RFID (Radio Frequency Identification) เคคเค•เคจीเค• เคชเคฐ เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคคी เคนै, เคœिเคธे เคธंเคชเคฐ्เค• เคฐเคนिเคค เคคเคฐीเค•े เคธे เคชเคข़ा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

เคฎुเค–्เคฏ เคคเค•เคจीเค•ी เค…เคตเคฏเคต:

เค…เคตเคฏเคตเค•ाเคฐ्เคฏ
RFID เคšिเคชเคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคงाเคฐเค• เค•ी เคกिเคœिเคŸเคฒ เคœाเคจเค•ाเคฐी เคธ्เคŸोเคฐ เค•เคฐเคคी เคนै
เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคกेเคŸाเคซोเคŸो, เคซिंเค—เคฐเคช्เคฐिंเคŸ, เคธिเค—्เคจेเคšเคฐ, เค†เคฆि
PKI (Public Key Infrastructure)เคกिเคœिเคŸเคฒ เคช्เคฐเคฎाเคฃเคจ เค”เคฐ เคกेเคŸा เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคคा เคนै
BAC (Basic Access Control)เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธ्เค•ैเคจिंเค— เค•ो เค…เคงिเค•ृเคค เคธीเคฎा เคชเคฐ เคนी เคธंเคญเคต เคฌเคจाเคคा เคนै

เคšिเคช เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा:

  • เคšिเคช เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคฎौเคœूเคฆ เคกेเคŸा เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคŸेเคก เคนोเคคा เคนै।

  • เคจเค•เคฒी เคšिเคช เคฌเคจाเคจा เคฒเค—เคญเค— เค…เคธंเคญเคต เคนोเคคा เคนै।

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธिเค—्เคจेเคšเคฐ เคธे เคฏเคน เคช्เคฐเคฎाเคฃिเคค เคนोเคคा เคนै เค•ि เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคตैเคง เคนै เค”เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคคंเคค्เคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคœाเคฐी เค•िเคฏा เค—เคฏा เคนै।

3. เคตैเคถ्เคตिเค• เคฎाเคจเค• เค”เคฐ ICAO เค•े เคฆिเคถा-เคจिเคฐ्เคฆेเคถ

เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ो เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคจाเค—เคฐिเค• เค‰เคก्เคกเคฏเคจ เคธंเค—เค เคจ (ICAO) เคจे เคตिเคถेเคท เคฆिเคถाเคจिเคฐ्เคฆेเคถ เค”เคฐ เคฎाเคจเค• เคคเคฏ เค•िเค เคนैं।

ICAO เค•े เคฎाเคจเค• เค•्เคฏा เค•เคนเคคे เคนैं?

  • เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฎें Machine Readable Zone (MRZ) เคนोเคจा เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนै।

  • RFID เคšिเคช เค•ो ICAO เค•े Doc 9303 เคฎाเคจเค• เค•े เค…เคจुเคฐूเคช เคช्เคฐोเค—्เคฐाเคฎ เค•िเคฏा เคœाเคจा เคšाเคนिเค।

  • เคšिเคช เคกेเคŸा เค•ो PKI เคคเค•เคจीเค• เคธे เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเค–เคจा เคšाเคนिเค।

  • เคฆेเคถ เค•ी เคคเคฐเคซ เคธे Country Signing Certificate Authority (CSCA) เคœाเคฐी เคนोเคจा เคšाเคนिเค।

เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคญी เค‡เคจ เคตैเคถ्เคตिเค• เคฎाเคจเค•ों เคชเคฐ เค–เคฐा เค‰เคคเคฐเคคा เคนै।

4. เคญाเคฐเคค เคฎें เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค

เคญाเคฐเคค เคฎें เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे เคเค• เคชाเคฏเคฒเคŸ เคช्เคฐोเคœेเค•्เคŸ เค•े เคฐूเคช เคฎें เคตเคฐ्เคท 2008 เคฎें เคนुเคˆ เคฅी, เคœिเคธเคฎें เคฐाเคœเคจเคฏिเค• เค”เคฐ เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคธ्เคคเคฐ เค•े เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคงाเคฐเค•ों เค•ो เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœाเคฐी เค•िเค เค—เค।

เคตिเคค्เคค เคตเคฐ्เคท 2022–23 เค•े เค†เคฎ เคฌเคœเคŸ เคฎें เค•ेंเคฆ्เคฐीเคฏ เคตिเคค्เคค เคฎंเคค्เคฐी เคถ्เคฐीเคฎเคคी เคจिเคฐ्เคฎเคฒा เคธीเคคाเคฐเคฎเคฃ เคจे เค‡เคธเค•ी เค˜ोเคทเคฃा เค•ी, เคœिเคธเค•े เคฌाเคฆ 2023 เคธे เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•े เคฒिเค เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฐोเคฒเค†เค‰เคŸ เคช्เคฐाเคฐंเคญ เคนुเค†।

เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เค•ी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी:

เคญाเคฐเคค เคฎें เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•े เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เค•े เคฒिเค เค‡ंเคกिเคฏा เคธिเค•्เคฏोเคฐिเคŸी เคช्เคฐेเคธ, เคจाเคธिเค• เค•ो เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคฆी เค—เคˆ เคนै, เคœเคนाँ เค…เคค्เคฏाเคงुเคจिเค• เคฎเคถीเคจों เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฎाเคจเค•ों เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฌเคจाเค เคœाเคคे เคนैं।

5. เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ (Features of E-Passport)

เคตिเคถेเคทเคคाเคตिเคตเคฐเคฃ
เคธंเคชเคฐ्เค• เคฐเคนिเคค เคšिเคชRFID เคšिเคช เคฎें เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐूเคช เคธे เคœाเคจเค•ाเคฐी เคธंเคšिเคค
เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธिเค—्เคจेเคšเคฐเคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•े เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เค•े เคฒिเค เคกिเคœिเคŸเคฒ เคช्เคฐเคฎाเคฃ
เคคेเคœ เค‡เคฎिเค—्เคฐेเคถเคจเค‘เคŸोเคฎैเคŸिเค• เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฐीเคกเคฐ เคฎเคถीเคจों เคธे เคธ्เค•ैเคจिंเค—
เคซเคฐ्เคœीเคตाเคก़े เคธे เคธुเคฐเค•्เคทाเคกेเคŸा เค•ी เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคธे เค•्เคฒोเคจिंเค— เค…เคธंเคญเคต
เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฎाเคจ्เคฏเคคाICAO เคฆ्เคตाเคฐा เคฎाเคจ्เคฏเคคा เคช्เคฐाเคช्เคค

6. เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฎें เค•ैเคธे เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै?

i. เคนเคตाเคˆ เค…เคก्เคกों เคชเคฐ เคคेเคœ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा

เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค‡เคฎिเค—्เคฐेเคถเคจ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฎें เค‘เคŸोเคฎेเคถเคจ เค†เคคा เคนै। เค…เคฌ เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ो เคฒंเคฌी เค•เคคाเคฐ เคฎें เค–เคก़े เคฐเคนเคจे เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคจเคนीं เคนोเคคी เค•्เคฏोंเค•ि เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐॉเคจिเค• เค—ेเคŸ्เคธ เค”เคฐ เคธ्เค•ैเคจเคฐ เคšिเคช เค•ो เคชเคข़เค•เคฐ เคœाเคจเค•ाเคฐी เคธ्เคตเคคः เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐ เคฒेเคคे เคนैं।

ii. เคกेเคŸा เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा

เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคšिเคช เคฎें เคฎौเคœूเคฆ เคธเคญी เคกेเคŸा เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคŸेเคก เคนोเคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคงाเคฐเค• เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค”เคฐ เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœों เค•ी เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเคนเคคी เคนै।

iii. เคตैเคถ्เคตिเค• เคฏाเคค्เคฐा เคฎें เคธुเคตिเคงा

เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เค•ो เค…เคฌ เค…เคฎेเคฐिเค•ा, เคฏूเค•े, เคฏूเคฐोเคช, เคœाเคชाเคจ, เคธिंเค—ाเคชुเคฐ, เคœैเคธे เคฆेเคถों เคฎें เคตिเคถेเคท เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค•เคคा เคฎिเคฒเคคी เคนै, เค”เคฐ เค•เคˆ เคธ्เคฅाเคจों เคชเคฐ เคซाเคธ्เคŸ-เคŸ्เคฐैเค• เคंเคŸ्เคฐी เค•ी เคธुเคตिเคงा เคญी เคฆी เคœाเคคी เคนै।

7. เคญाเคฐเคค เคฎें เคฒाเค—ू เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เคธ्เคฅिเคคि (Implementation in India)

  • เค…เคฌ เคคเค• เคฒाเค–ों เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคœाเคฐी เคนो เคšुเค•े เคนैं।

  • เคšुเคจिंเคฆा เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคธेเคตा เค•ेंเคฆ्เคฐों (เคœैเคธे เคฆिเคฒ्เคฒी, เคฌेंเค—เคฒुเคฐु, เคฎुंเคฌเคˆ, เคชुเคฃे) เคฎें เคฏเคน เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคชเคนเคฒे เคธे เคนी เคšाเคฒू เคนै।

  • เค†เค—ाเคฎी เคตเคฐ्เคทों เคฎें เคธเคญी เคจเค เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคˆ-เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคนी เคนोंเค—े।

8. เคšुเคจौเคคिเคฏाँ เค”เคฐ เคธเคฎाเคงाเคจ

เคšुเคจौเคคीเคธเคฎाเคงाเคจ
เคคเค•เคจीเค•ी เค…เคตเคธंเคฐเคšเคจा เค•ी เค•เคฎीเค…เคงिเค• เค‰เคจ्เคจเคค เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคช्เคฐिंเคŸिंเค— เค•ेंเคฆ्เคฐ เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐเคจा
เคจाเค—เคฐिเค•ों เคฎें เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค•ी เค•เคฎीเคœเคจ-เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค…เคญिเคฏाเคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ
เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ो เคฒेเค•เคฐ เคถंเค•ाเคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा เคจीเคคि เค•ा เคธเค–्เคค เค…เคจुเคชाเคฒเคจ

9. เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคˆ‑เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคญाเคฐเคค เคฎें เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค”เคฐ เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคช्เคฐเคถाเคธเคจ เค•ी เคฆिเคถा เคฎें เคเค• เค•्เคฐांเคคिเค•ाเคฐी เค•เคฆเคฎ เคนै। เค‡เคธเคธे เคจ เค•ेเคตเคฒ เคฏाเคค्เคฐिเคฏों เค•ो เคธुเคตिเคงा เคฎिเคฒเคคी เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคฆेเคถ เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคญी เคฎเคœ़เคฌूเคค เคนोเคคी เคนै। เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฎाเคจเค•ों เคชเคฐ เค–เคฐा เค‰เคคเคฐเคจे เคตाเคฒा เคฏเคน เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ เคญाเคฐเคค เค•ी เคคเค•เคจीเค•ी เคช्เคฐเค—เคคि เค•ा เคช्เคฐเคคीเค• เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै।

เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เค‡เคธे เคšเคฐเคฃเคฌเคฆ्เคง เคคเคฐीเค•े เคธे เคฒाเค—ू เค•िเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै เคคाเค•ि เคฆेเคถ เค•ा เคนเคฐ เคจाเค—เคฐिเค• เค‡เคธ เค†เคงुเคจिเค• เคคเค•เคจीเค• เคธे เคฒाเคญाเคจ्เคตिเคค เคนो เคธเค•े।


Posted by at No comments:
Labels: ,

Applause for the Government of India’s Bold GST 2.0 Reform

Applause for the Government of India’s Bold GST 2.0 Reform

Amid rising economic headwinds and ahead of the festive season, the Government of India, under the leadership of the Ministry of Finance, has unveiled one of the most transformative tax reforms in recent memory—GST 2.0, effective September 22, 2025, aligned with the beginning of Navratri. This is a strategic and timely initiative that deserves high praise:

  • Consumer-first approach: The reforms slash tax burdens on everyday essentials—food, medicine, sanitary products, insurance—directly restoring purchasing power to the common household. A heartfelt “Diwali gift” to the citizenry. (The Times of India, The Economic Times, Indiatimes)

  • Simplified tax regime: By streamlining GST from four slabs to two—5% for essentials and 18% for most other goods and services—the government has significantly reduced complexity, making compliance easier for businesses and enhancing clarity. (The Economic Times, Reuters)

  • Progressive differentiation: The introduction of a 40% “sin/luxury” slab for high-end items (e.g., luxury cars, tobacco, alcohol) reinforces fiscal fairness by taxing discretionary consumption more heavily. (Financial Times, The Economic Times, Reuters)

  • Stimulus to consumption-led growth: With lower taxes on electronics, automobiles, home appliances, and personal care, the reform is poised to spur consumer demand, boost festive sales, and deliver much-needed momentum to the economy. (The Times of India, The Economic Times)

  • Public appreciation & transparency: The reform has been widely lauded on social media and in industry circles as equitable, timely, and well-targeted toward easing the cost of living. (Indiatimes, Reuters)

  • Forward-looking governance: Rolling out GST 2.0 on a festival day exemplifies thoughtful policymaking—combining symbolism with practicality to ensure the reforms resonate with families across India. (Indiatimes, The Times of India)

Detailed Highlights of GST 2.0 (Effective 22 September 2025)

1. New Tax Slabs

  • Consolidated to 5% (essential goods) and 18% (standard items)

  • Introduced a 40% super-luxury/sin slab for tobacco, alcohol, high-end vehicles, and luxury goods (The Economic Times, Reuters, Financial Times)

2. Items Moved to a 0–5% Slab (Big Relief)

3. Electronics, Appliances & Automobiles (Cheaper!)

  • Items like TVs, air conditioners, dishwashers, refrigerators, laptops, and smartphones have moved from 28% to 18% GST, reducing purchase costs. (The Times of India, Reuters)

  • Motorcycles and scooters ≤ 350cc: 18% (down from 28%) — benefits ~98% of the market. (The Economic Times)

  • High-end bikes > 350cc and luxury vehicles: 40% "sin tax" slab. (The Economic Times, Reuters)

4. Healthcare & Essential Services

5. Food & Beverages

6. Construction & Farming Tools

7. Entertainment and Services

8. Administrative Rollout Notes

Summary Overview

Category Change Impact
Essentials (food, medicine, insurance) Moved to 0%–5% GST Lower cost of living
Consumer goods & electronics Moved to 18% from 28% Greater affordability, higher demand
Luxury/sin items New 40% slab Revenue from high spend, fairness
Healthcare/education services & hotels 0%–5% Supports welfare sectors
Implementation timing Effective 22 Sep 2025 (Navratri) Festive boost, political + social resonance

Final Thoughts

This landmark reform—GST 2.0—reflects a commendable alignment of economic strategy, social welfare, and administrative simplification. The Government of India has not only eased fiscal pressure on the common citizen but also infused fresh vitality into consumer markets just in time for the festive season. This is governance that understands its people—and meets them with thoughtful, impactful action.


Posted by at No comments:
Labels:

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी (Apaar ID) เคเค• เคกिเคœिเคŸเคฒ เค•्เคฐांเคคि

 

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी: เคเค• เคกिเคœिเคŸเคฒ เค•्เคฐांเคคि

เค…เคง्เคฏाเคฏ 1: เคชเคฐिเคšเคฏ
1.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ
1.2 เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा
1.3 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคตिเค•ाเคธ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 2: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคชเคฐिเคญाเคทा เค”เคฐ เคธंเคฐเคšเคจा
2.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•्เคฏा เคนै?
2.2 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคกिเคœ़ाเค‡เคจ เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เคขाँเคšा
2.3 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค”เคฐ เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏों เคฎें เค…ंเคคเคฐ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 3: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เค˜เคŸเค•
3.1 เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคธिเคธ्เคŸเคฎ
3.2 เค—ैเคฐ-เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคคंเคค्เคฐ
3.3 เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 4: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เค‰เคชเคฏोเค—
4.1 เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค”เคฐ เคธेเคตाเค“ं เคฎें
4.2 เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें
4.3 เคฌैंเค•िंเค— เค”เคฐ เคตिเคค्เคคीเคฏ เคฒेเคจเคฆेเคจ เคฎें
4.4 เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เค”เคฐ เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เคฎें

เค…เคง्เคฏाเคฏ 5: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ
5.1 เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा
5.2 เค‡ंเคŸเคฐเค‘เคชเคฐेเคฌिเคฒिเคŸी
5.3 เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธเคฎाเคตेเคถเคจ
5.4 เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा-เคฎिเคค्เคฐเคคा

เค…เคง्เคฏाเคฏ 6: เคฒाเคญ เค”เคฐ เคšुเคจौเคคिเคฏाँ
6.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เคฒाเคญ
6.2 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ो เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจे เค•ी เคšुเคจौเคคिเคฏाँ
6.3 เคธเคฎाเคงाเคจ เค”เคฐ เคธुเคงाเคฐ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 7: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคญเคตिเคท्เคฏ
7.1 เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคธिเคŸी เคฎें เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी
7.2 เค†เคฐ्เคŸिเคซिเคถिเคฏเคฒ เค‡ंเคŸेเคฒिเคœेंเคธ เค”เคฐ เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी
7.3 เคตैเคถ्เคตिเค• เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคธंเคญाเคตเคจाเคँ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 8: เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เค…เคง्เคฏाเคฏ 1: เคชเคฐिเคšเคฏ

1.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ
เค†เคœ เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฏुเค— เคฎें, เคเค• เค…เคฆ्เคตिเคคीเคฏ เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนै, เคœो เคต्เคฏเค•्เคคि เค”เคฐ เคธंเค—เค เคจ เคฆोเคจों เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค•ो เคธเคŸीเค• เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฌเคจाเค। เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคเค• เคเคธी เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคนै เคœो เคช्เคฐเคค्เคฏेเค• เคจाเค—เคฐिเค• เค•ो เคเค• เค…เคฆ्เคตिเคคीเคฏ เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคी เคนै।

1.2 เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा
เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎें เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा, เคฆเค•्เคทเคคा, เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฒाเคจे เค•े เคฒिเค เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนो เค—เคˆ เคนै।

1.3 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคตिเค•ाเคธ
เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ो เค†เคงुเคจिเค• เคคเค•เคจीเค•ों, เคœैเคธे เค•्เคฒाเค‰เคก เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค—, เค†เคฐ्เคŸिเคซिเคถिเคฏเคฒ เค‡ंเคŸेเคฒिเคœेंเคธ, เค”เคฐ เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค•्เคธ เค•े เค‰เคชเคฏोเค— เคธे เคตिเค•เคธिเคค เค•िเคฏा เค—เคฏा เคนै।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 2: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคชเคฐिเคญाเคทा เค”เคฐ เคธंเคฐเคšเคจा

2.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•्เคฏा เคนै?
เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคเค• เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคนै, เคœो เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค•्เคธ (เค‰ंเค—เคฒिเคฏों เค•े เคจिเคถाเคจ, เคฐेเคŸिเคจा เคธ्เค•ैเคจ) เค”เคฐ เค—ैเคฐ-เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคกेเคŸा (เคœैเคธे เคจाเคฎ, เคœเคจ्เคฎเคคिเคฅि) เคชเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เคนै।

2.2 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคกिเคœ़ाเค‡เคจ เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เคขाँเคšा
เคฏเคน เค•्เคฒाเค‰เคก-เค†เคงाเคฐिเคค เคธंเคฐเคšเคจा เคชเคฐ เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคคा เคนै, เคœिเคธเคฎें เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค•เคคा เคนै।

2.3 เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏों เคธे เคคुเคฒเคจा

  • เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคช्เคฐเคฃाเคฒी: เคชाเคธเคชोเคฐ्เคŸ, เค†เคงाเคฐ เค•ाเคฐ्เคก
  • เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी: เคกिเคœिเคŸเคฒ, เคธुเคฐเค•्เคทिเคค, เค”เคฐ เคตैเคถ्เคตिเค•

เค…เคง्เคฏाเคฏ 3: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เค˜เคŸเค•

3.1 เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคธिเคธ्เคŸเคฎ

  • เคšेเคนเคฐे เค•ी เคชเคนเคšाเคจ
  • เคฐेเคŸिเคจा เค”เคฐ เค†เคˆเคฐिเคธ เคธ्เค•ैเคจ
  • เค†เคตाเคœ เคชเคนเคšाเคจ

3.2 เค—ैเคฐ-เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• เคคंเคค्เคฐ

  • เคชिเคจ
  • เคชाเคธเคตเคฐ्เคก
  • เค“เคŸीเคชी เค†เคงाเคฐिเคค เคช्เคฐเคฎाเคฃीเค•เคฐเคฃ

3.3 เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ
เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคฌ्เคฒॉเค•เคšेเคจ เค”เคฐ เคเคกเคตांเคธ्เคก เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคคเค•เคจीเค•ों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเคคी เคนै।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 4: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เค‰เคชเคฏोเค—

4.1 เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें

  • เคฐाเคถเคจ เคตिเคคเคฐเคฃ เคฎें เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा
  • เคชेंเคถเคจ เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคฌेเคนเคคเคฐ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ

4.2 เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें

  • เค›ाเคค्เคฐों เค•े เคช्เคฐเคฎाเคฃเคชเคค्เคฐ เค”เคฐ เคฎेเคกिเค•เคฒ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เค•ो เคกिเคœिเคŸाเค‡เคœ เค•เคฐเคจा।

4.3 เคฌैंเค•िंเค— เค”เคฐ เคตिเคค्เคคीเคฏ เคธेเคตाเค“ं เคฎें

  • เค•ेเคตाเคˆเคธी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ो เคธเคฐเคฒ เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฌเคจाเคจा।

4.4 เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เค”เคฐ เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค• เค‰เคชเคฏोเค— เคฎें

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฒॉเค•เคฐ เค”เคฐ เคˆ-เคธाเค‡เคจ เคœैเคธी เคธेเคตाเคँ।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 5: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ

5.1 เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा
เคกेเคŸा เค•ी เคšोเคฐी เค”เคฐ เคงोเค–ाเคงเคก़ी เคธे เคฌเคšाเคต।

5.2 เค‡ंเคŸเคฐเค‘เคชเคฐेเคฌिเคฒिเคŸी
เคเค• เคนी เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคธे เค•เคˆ เคธेเคตाเค“ं เค•ा เคฒाเคญ।

5.3 เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธเคฎाเคตेเคถเคจ
เค—ाँเคตों เค”เคฐ เคฆूเคฐเคธ्เคฅ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคชเคนुँเคš।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 6: เคฒाเคญ เค”เคฐ เคšुเคจौเคคिเคฏाँ

6.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เคฒाเคญ

  • เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा
  • เคธुเคฐเค•्เคทा
  • เคธเคฎเคฏ เค•ी เคฌเคšเคค

6.2 เคšुเคจौเคคिเคฏाँ

  • เคกेเคŸा เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा
  • เคคเค•เคจीเค•ी เคธीเคฎाเคँ

6.3 เคธเคฎाเคงाเคจ

  • เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค…เคญिเคฏाเคจ
  • เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฎें เคธुเคงाเคฐ

เค…เคง्เคฏाเคฏ 7: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคญเคตिเคท्เคฏ

7.1 เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคธिเคŸी เคฎें เค‰เคชเคฏोเค—

  • เคชเคฐिเคตเคนเคจ เค”เคฐ เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ।

7.2 เค†เคฐ्เคŸिเคซिเคถिเคฏเคฒ เค‡ंเคŸेเคฒिเคœेंเคธ เค•ा เคฏोเค—เคฆाเคจ

  • เคญเคตिเคท्เคฏเคตाเคฃी เค†เคงाเคฐिเคค เคธेเคตाเคँ।

7.3 เคตैเคถ्เคตिเค• เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคธंเคญाเคตเคจा
เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•े เคฐूเคช เคฎें เค…เคชเคจाเคจा।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 8: เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคเค• เค•्เคฐांเคคिเค•ाเคฐी เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคนै, เคœो เคจ เค•ेเคตเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค”เคฐ เคธเคฐเคฒ เคฌเคจाเคคी เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคธเคฎाเคœ เค•े เคนเคฐ เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ो เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฐूเคช เคธे เคธเคถเค•्เคค เคฌเคจाเคคी เคนै। เค‡เคธเค•ा เคธเคคเคค เคตिเค•ाเคธ เค‡เคธे เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ा เค†เคงाเคฐ เคฌเคจा เคธเค•เคคा เคนै।

เคฏเคฆि เค†เคช เค•िเคธी เค…เคง्เคฏाเคฏ เคฎें เค”เคฐ เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคšाเคนเคคे เคนैं, เคคो เคฎुเคे เคฌเคคाเคं! ๐Ÿ™

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी (Apaar ID):

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी (Apaar ID) เคเค• เค‰เคจ्เคจเคค เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคนै, เคœो เค†เคงुเคจिเค• เคคเค•เคจीเค•, เคธुเคฐเค•्เคทा, เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒाเค‡เคœेเคถเคจ เค•े เคฏुเค— เคฎें เคต्เคฏเค•्เคคिเคฏों เค”เคฐ เคธंเค—เค เคจों เค•े เคฒिเค เคชเคนเคšाเคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคฎाเคฃीเค•เคฐเคฃ เค•ा เคเค• เคตिเคถ्เคตเคธเคจीเคฏ เค”เคฐ เคต्เคฏाเคชเค• เคธाเคงเคจ เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคी เคนै। เคฏเคน เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคต्เคฏเค•्เคคिเคฏों เค”เคฐ เคธंเคธ्เคฅाเค“ं เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค•ो เคธเคŸीเค•, เคธुเคฐเค•्เคทिเคค, เค”เคฐ เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เคคเคฐीเค•े เคธे เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคी เคนै।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 1: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคชเคฐिเคญाเคทा เค”เคฐ เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा

1.1 เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•्เคฏा เคนै?
เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคเค• เค…เคฆ्เคตिเคคीเคฏ เคชเคนเคšाเคจ เคธंเค–्เคฏा เคฏा เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคนै, เคœो เค•िเคธी เคต्เคฏเค•्เคคि, เคธंเค—เค เคจ, เคฏा เคตเคธ्เคคु เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคคी เคนै। เคฏเคน เคกिเคœिเคŸเคฒ เค”เคฐ เคซिเคœिเค•เคฒ เคฆोเคจों เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•े เค‰เคชเคฏोเค—ों เค•े เคฒिเค เคฌเคจाเคˆ เค—เคˆ เคนै।

  • เค‡เคธเคฎें เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• (เคœैเคธे เคซिंเค—เคฐเคช्เคฐिंเคŸ, เคฐेเคŸिเคจा เคธ्เค•ैเคจ) เค”เคฐ เค—ैเคฐ-เคฌाเคฏोเคฎेเคŸ्เคฐिเค• (เคœैเคธे เคชाเคธเคตเคฐ्เคก, เคชिเคจ) เคชเคนเคšाเคจ เคคंเคค्เคฐ เคถाเคฎिเคฒ เคนो เคธเค•เคคे เคนैं।
  • เค‡เคธे เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ, เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ, เคฏा เค•्เคทेเคค्เคฐीเคฏ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคฒाเค—ू เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

1.2 เค‡เคธเค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เค•्เคฏों เคนै?

  • เค†เคงुเคจिเค• เคธเคฎाเคœ เค•ी เคšुเคจौเคคिเคฏाँ: เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคธเคฎเคฏ เคฎें, เคชเคนเคšाเคจ เคšोเคฐी, เคงोเค–ाเคงเคก़ी, เค”เคฐ เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคง เคœैเคธी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคँ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคนैं। เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค‡เคจ เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เคธे เคจिเคชเคŸเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเค• เคนै।
  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธเคฎाเคตेเคถเคจ: เคเค• เคธเคถเค•्เคค เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคช्เคฐเคค्เคฏेเค• เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ो เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธेเคตाเค“ं, เคฌैंเค•िंเค—, เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ, เค”เคฐ เคถिเค•्เคทा เคคเค• เคชเคนुँเคš เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै।
  • เคตिเคถ्เคตเคธเคจीเคฏเคคा: เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค”เคฐ เคจिเคœी เค•्เคทेเคค्เคฐ เค•ी เคธेเคตाเค“ं เคฎें เคญी เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 2: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคขाँเคšा เค”เคฐ เค•ाเคฐ्เคฏเคช्เคฐเคฃाเคฒी

2.1 เคช्เคฐเคฎुเค– เค˜เคŸเค•
เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เคจिเคฎ्เคจเคฒिเค–िเคค เคฎुเค–्เคฏ เคคเคค्เคตों เคชเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เคนै:

  1. เค…เคฆ्เคตिเคคीเคฏเคคा: เคนเคฐ เคต्เคฏเค•्เคคि เคฏा เคธंเคธ्เคฅा เค•ो เคเค• เคตिเคถिเคท्เคŸ เค†เคˆเคกी เคฆी เคœाเคคी เคนै।
  2. เคธुเคฐเค•्เคทा: เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคคเค•เคจीเค•ों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै।
  3. เคชเคนुंเคš เค”เคฐ เค‰เคชเคฏोเค—िเคคा: เค‡เคธे เคตिเคญिเคจ्เคจ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคฒाเค—ू เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।
  4. เค…เคจुเค•ूเคฒเคจ: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ो เคœเคฐूเคฐเคคों เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เค…เคจुเค•ूเคฒिเคค เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

2.2 เค•ैเคธे เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคคी เคนै เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी?

  1. เคชंเคœीเค•เคฐเคฃ: เคต्เคฏเค•्เคคि เคฏा เคธंเค—เค เคจ เค…เคชเคจा เคตिเคตเคฐเคฃ (เคœैเคธे เคจाเคฎ, เคชเคคा, เคธंเคชเคฐ्เค• เคœाเคจเค•ाเคฐी) เคชंเคœीเค•ृเคค เค•เคฐเคคे เคนैं।
  2. เคช्เคฐเคฎाเคฃीเค•เคฐเคฃ: เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เค…เคชเคจी เค†เคˆเคกी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธेเคตाเค“ं เค”เคฐ เคชोเคฐ्เคŸเคฒों เคคเค• เคชเคนुँเคš เค•े เคฒिเค เค•เคฐเคคे เคนैं।
  3. เคกेเคŸा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ: เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคाเค“ं เค•ा เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคธเคฐ्เคตเคฐ เคฎें เคธंเค—्เคฐเคนीเคค เคนोเคคा เคนै เค”เคฐ เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เค…เคจुเคธाเคฐ เคเค•्เคธेเคธ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 3: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•े เค‰เคชเคฏोเค—

3.1 เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें

  • เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เคธเคฌ्เคธिเคกी เค”เคฐ เคฒाเคญ เคฆेเคจे เค•े เคฒिเค।
  • เค•เคฐ เคธंเค—्เคฐเคน เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎें เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा เคฒाเคจे เค•े เคฒिเค।

3.2 เคจिเคœी เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें

  • เคฌैंเค•िंเค— เค”เคฐ เคตिเคค्เคคीเคฏ เคธेเคตाเค“ं เคฎें เคชเคนเคšाเคจ เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค।
  • เคˆ-เค•ॉเคฎเคฐ्เคธ เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคตॉเคฒेเคŸ เคฎें เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฒेเคจเคฆेเคจ เค•े เคฒिเค।

3.3 เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค”เคฐ เคถिเค•्เคทा เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें

  • เคฎเคฐीเคœों เค•े เคฎेเคกिเค•เคฒ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค”เคฐ เค†เคธाเคจी เคธे เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เค•เคฐाเคจे เค•े เคฒिเค।
  • เค›ाเคค्เคฐों เค•ी เคถैเค•्เคทिเค• เคœाเคจเค•ाเคฐी เค”เคฐ เคช्เคฐเคฎाเคฃเคชเคค्เคฐ เค•ा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 4: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ

  1. เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा
    เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค‰เคจ्เคจเคค เคเคจ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคคเค•เคจीเค•ों เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคกेเคŸा เคธुเคฐเค•्เคทा เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคคी เคนै।
  2. เค‰เคชเคฏोเค— เคฎें เค†เคธाเคจी
    เคเค•เคฒ เค†เคˆเคกी เคธे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธेเคตाเค“ं เคคเค• เคชเคนुँเคš।
  3. เคธเคฎाเคตेเคถเคจ
    เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค‰เคจ เคฒोเค—ों เค•ो เคญी เคถाเคฎिเคฒ เค•เคฐเคคी เคนै เคœो เค…เคฌ เคคเค• เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏों เคธे เคฌाเคนเคฐ เคฅे।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 5: เคšुเคจौเคคिเคฏाँ เค”เคฐ เคธเคฎाเคงाเคจ

5.1 เคšुเคจौเคคिเคฏाँ

  1. เคกेเคŸा เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा เค•ा เค‰เคฒ्เคฒंเค˜เคจ
  2. เคคเค•เคจीเค•ी เคธीเคฎाเคँ
  3. เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค”เคฐ เคฆूเคฐเคธ्เคฅ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค•ी เค•เคฎी

5.2 เคธเคฎाเคงाเคจ

  • เคฎเคœเคฌूเคค เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เคขाँเคšा।
  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธाเค•्เคทเคฐเคคा เค…เคญिเคฏाเคจ।
  • เคธเคฐเค•ाเคฐी เค”เคฐ เคจिเคœी เค•्เคทेเคค्เคฐों เค•े เคฌीเคš เคธाเคेเคฆाเคฐी।

เค…เคง्เคฏाเคฏ 6: เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เคญเคตिเคท्เคฏ

6.1 เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคธिเคŸी เค”เคฐ เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी
เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคธिเคŸी เคชเคฐिเคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคชเคฐिเคตเคนเคจ, เคธ्เคตเคš्เค›เคคा, เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏों เค•े เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคฎें เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

6.2 เค†เคฐ्เคŸिเคซिเคถिเคฏเคฒ เค‡ंเคŸेเคฒिเคœेंเคธ เค”เคฐ เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी
AI เค†เคงाเคฐिเคค เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎें เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เค”เคฐ เคญी เค…เคงिเค• เคธเคŸीเค•เคคा เค”เคฐ เค…เคจुเค•ूเคฒเคคा เคฆेเค–ी เคœा เคธเค•เคคी เคนै।

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เค…เคชाเคฐ เค†เคˆเคกी เค•ेเคตเคฒ เคเค• เคคเค•เคจीเค•ी เค‰เคชเค•เคฐเคฃ เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคฏเคน เคธเคฎाเคœ เค•ो เคธเคถเค•्เคค, เคธुเคฐเค•्เคทिเคค, เค”เคฐ เคธเคฎाเคตेเคถी เคฌเคจाเคจे เค•ा เคเค• เคธाเคงเคจ เคนै। เคฏเคน เคนเคฎाเคฐे เคœीเคตเคจ เค•े เคนเคฐ เคชเคนเคฒू เคฎें เคเค• เค•्เคฐांเคคिเค•ाเคฐी เคฌเคฆเคฒाเคต เคฒाเคจे เคฎें เคธเค•्เคทเคฎ เคนै। เค‡เคธเค•े เคช्เคฐเคญाเคตी เค•्เคฐिเคฏाเคจ्เคตเคฏเคจ เค”เคฐ เคธเคคเคค เคตिเค•ाเคธ เคธे เคฏเคน เคชเคนเคšाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคจ เค•ेเคตเคฒ เคญाเคฐเคค เคฌเคฒ्เค•ि เคชूเคฐे เคตिเคถ्เคต เค•े เคฒिเค เค†เคฆเคฐ्เคถ เคฌเคจ เคธเค•เคคी เคนै।


Posted by at No comments:
Labels:

เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคจंเคฌเคฐ 10 เคกिเคœिเคŸ เคธे 13 เคกिเคœिเคŸ เค•े เคนो เคœाเคเค—े -Introduction of Calling Name Presentation (CNAP) Service in Indian Telecommunication Network’

 เคœเคฒ्เคฆ เคนी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคจंเคฌเคฐ 10  เคกिเคœिเคŸ เคธे 13  เคกिเคœिเคŸ  เค•े เคนो เคœाเคเค—े 

  • เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค”เคฐ เคฎเคถीเคจ-เคŸू-เคฎเคถीเคจ (เคเคฎ2เคเคฎ) เค•े เคฒिเค เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจ –
  1. เคคेเคฐเคน เค…ंเค•ों เคตाเคฒे เคเคฎ2เคเคฎ เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจ เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เค”เคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฆोเคจों เคฎांเค—ों เค•ो เคชूเคฐा เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคนैं।
  2. เคธंเคšाเคฐ เคตिเคญाเค— 10 เค…ंเค•ों เคตाเคฒी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคจंเคฌเคฐ เคถ्เคฐृंเค–เคฒा เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคธเคญी เคธिเคฎ-เค†เคงाเคฐिเคค เคเคฎ2เคเคฎ เค•เคจेเค•्เคถเคจों เค•ो 13 เค…ंเค•ों เคตाเคฒी เคเคฎ2เคเคฎ เคธंเคšाเคฐ เคฎें เคธ्เคฅाเคจांเคคเคฐिเคค เค•เคฐเคจे เค•ी เคŸ्เคฐाเคˆ เค•ी เคธ्เคตीเค•ृเคค เคธिเคซाเคฐिเคถ เค•ो เคถीเค˜्เคฐเคคा เคธे เค•्เคฐिเคฏाเคจ्เคตिเคค เค•เคฐेเค—ा।

DoT to expeditiously implement the accepted TRAI recommendation stating that all the SIM-based M2M connections using 10-digit mobile numbering series should be shifted to the 13-digit M2M communication.

Introduction of Calling Name Presentation (CNAP) Service in Indian Telecommunication Network’ 

 

  • เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค”เคฐ เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เค•เคจेเค•्เคถเคจों เค•े เคฒिเค เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจों เค•ो เคจिเคท्เค•्เคฐिเคฏ เค•เคฐเคจे เค•ी เคธเคฎเคฏเคธीเคฎा –
  1. เคŸीเคเคธเคชी เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค•िเคธी เคญी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคฏा เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เค•เคจेเค•्เคถเคจ เค•ो เคคเคฌ เคคเค• เคจिเคท्เค•्เคฐिเคฏ เคจเคนीं เค•िเคฏा เคœाเคเค—ा เคœเคฌ เคคเค• เค•ि 90 เคฆिเคจों เค•ी เค—ैเคฐ-เค‰เคชเคฏोเค— เค…เคตเคงि เคฌीเคค เคจ เคœाเค।
  2. เคธเคญी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค”เคฐ เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เค•เคจेเค•्เคถเคจ เคœो เค‰เคชเคฏोเค— เคจ เค•िเค เคœाเคจे เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคจिเคท्เค•्เคฐिเคฏ เคฐเคน เคœाเคคे เคนैं, เค‰เคจ्เคนें เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เค—ैเคฐ-เค‰เคชเคฏोเค— เค•ी 90-เคฆिเคตเคธीเคฏ เค…เคตเคงि เค•ी เคธเคฎाเคช्เคคि เค•े 365 เคฆिเคจ เคฌाเคฆ เคŸीเคเคธเคชी เคฆ्เคตाเคฐा เคจिเคท्เค•्เคฐिเคฏ เค•เคฐ เคฆिเคฏा เคœाเคเค—ा।

 

  • เคฏूเคธीเคธी (เค…เคตांเค›िเคค เคตाเคฃिเคœ्เคฏिเค• เคธंเคšाเคฐ), เคธ्เคชैเคฎ เค•ॉเคฒ เค”เคฐ เคธीเคเคฒเค†เคˆ เคธ्เคชूเคซिंเค— เค•ो เคฌ्เคฒॉเค• เค•เคฐเคจा
  1. เคธीเคเคฒเค†เคˆ (เค•ॉเคฒ เคฒाเค‡เคจ เค†เค‡เคกेंเคŸिเคซिเค•ेเคถเคจ) เคธ्เคชूเคซिंเค— เค”เคฐ เค›ेเคก़เค›ाเคก़ เค•ो เคฐोเค•เคจे เค•े เคฒिเค, เคธीเคเคฒเค†เคˆ เคช्เคฐเคฎाเคฃीเค•เคฐเคฃ เคขांเคšे เค”เคฐ เคตिเคคเคฐिเคค เคช्เคฐเคฎाเคฃเคจ เคช्เคฐाเคงिเค•เคฐเคฃ เคขांเคšे เค•ो เค•्เคฐเคฎเคถः เค†เคˆเคŸीเคฏू เคธिเคซाเคฐिเคถों Q.3057 เค”เคฐ Q.3062 เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคฒाเค—ू เค•िเคฏा เคœाเคจा เคšाเคนिเค।
 
  • เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคธेเคตाเค“ं เคฎें เคธंเคธाเคงเคจ เค•ी เค•เคฎी เค•ो เคฆूเคฐ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค –
  1. เคถॉเคฐ्เคŸ เคกिเคธ्เคŸेंเคธ เคšाเคฐ्เคœिंเค— เคเคฐिเคฏा (เคเคธเคกीเคธीเค) (เค…เคงिเค•ांเคถเคคः เคคाเคฒुเค•ा/เคคเคนเคธीเคฒ) เคธे เคฒाเค‡เคธेंเคธ เคธेเคตा เค•्เคทेเคค्เคฐ (เคเคฒเคเคธเค) เคคเค• 10 เค…ंเค•ों เคตाเคฒी เคฌंเคฆ เคจंเคฌเคฐिंเค— เคฏोเคœเคจा เคชเคฐ เคธ्เคตिเคš เค•เคฐें, เคคाเค•ि เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคธेเคตाเค“ं เค•े เคฒिเค เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคเคธเคกीเคธीเค เคธ्เคคเคฐ เคคเค• เคธीเคฎिเคค เคจंเคฌเคฐों เค•े เคธंเคธाเคงเคจों เค•ो เค…เคจเคฒॉเค• เค•िเคฏा เคœा เคธเค•े।
  2. เคธเคญी เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคธे เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เค•ॉเคฒों เค•ो ‘0’ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเค•े เคกाเคฏเคฒ เค•เคฐें, เค‰เคธเค•े เคฌाเคฆ เคเคธเคŸीเคกी เค•ोเคก เค”เคฐ เค—्เคฐाเคนเค• เคธंเค–्เคฏा เคกाเคฒें।
  3. เคซिเค•्เคธ्เคก-เคŸू-เคฎोเคฌाเค‡เคฒ, เคฎोเคฌाเค‡เคฒ-เคŸू-เคซिเค•्เคธ्เคก เค”เคฐ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ-เคŸू-เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค•ॉเคฒ เค•े เคฒिเค เคกाเคฏเคฒिंเค— เคชैเคŸเคฐ्เคจ เคฎें เค•ोเคˆ เคฌเคฆเคฒाเคต เคจเคนीं เคนोเค—ा।
  4. เคฎौเคœूเคฆा เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคाเค“ं เค•ी เคธंเค–्เคฏा เคฎें เค•ोเคˆ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคจเคนीं เคนुเค† เคนै।
  5. เคจเคˆ เคจंเคฌเคฐिंเค— เคฏोเคœเคจा เค•ो เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค›เคน เคฎเคนीเคจे เค•ा เคธเคฎเคฏ।
  6. เคเคฒเคเคธเค-เค†เคงाเคฐिเคค 10-เค…ंเค•ीเคฏ เคฌंเคฆ เคจंเคฌเคฐिंเค— เคฏोเคœเคจा เค•े เค•ाเคฐ्เคฏाเคจ्เคตเคฏเคจ เค•े เคฌाเคฆ, เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคฒोเค•ेเคถเคจ เคฐूเคŸिंเค— เคจंเคฌเคฐ (เคเคซเคเคฒเค†เคฐเคเคจ) เค•ोเคก เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเคคे เคนुเค 10-เค…ंเค•ीเคฏ เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคจंเคฌเคฐिंเค— เคฏोเคœเคจा เค•ो เค…เคงिเค•เคคเคฎ เคชांเคš เคตเคฐ्เคทों เค•े เคญीเคคเคฐ เค…เคชเคจाเคฏा เคœाเคจा เคšाเคนिเค, เคœिเคธเค•े เคชเคฐिเคฃाเคฎเคธ्เคตเคฐूเคช เคเคฒเคเคธเค-เค†เคงाเคฐिเคค เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจों เค•ी เคฆेเคถเคต्เคฏाเคชी เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงเคคा เคนो เคธเค•ेเค—ी। เค‡เคธเคธे เคจिเค•เคŸ เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคซिเค•्เคธ्เคก เคฒाเค‡เคจ เคจंเคฌเคฐ เคชोเคฐ्เคŸेเคฌिเคฒिเคŸी (เคœैเคธा เค•ि เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคฎें เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคนै) เค•े เค•ाเคฐ्เคฏाเคจ्เคตเคฏเคจ เคฎें เคธुเคตिเคงा เคนोเค—ी। 
เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจों เคชเคฐ เคถुเคฒ्เค• -
  1. เค‡เคธ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคธंเคธाเคงเคจों เค•ी เคธंเค–्เคฏा เคจिเคฐ्เคงाเคฐเคฃ เค•े เคฒिเค เค•ोเคˆ เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคถुเคฒ्เค• เคฏा เคตिเคค्เคคीเคฏ เคช्เคฐोเคค्เคธाเคนเคจ เค•ी เค…เคจुเคถंเคธा เคจเคนीं เค•ी เคœाเคคी เคนै।
  2. เคฆूเคฐเคธंเคšाเคฐ เคตिเคญाเค— เคฆ्เคตाเคฐा เคŸीเคเคธเคชी เค•ो เค†เคตंเคŸिเคค เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจों เค•े เคตाเคฐ्เคทिเค• เค‰เคชเคฏोเค— เค•ी เคจिเค—เคฐाเคจी เค•เคฐेเค—ा เค”เคฐ เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคชเคก़เคจे เคชเคฐ เค…เคช्เคฐเคฏुเค•्เคค เคจंเคฌเคฐिंเค— เคธंเคธाเคงเคจों เค•ो เคตाเคชเคธ เคฒे เคธเค•เคคा เคนै।
 
ref: PIB/2100458/06.02.2025
 
Fixed-line numbering Scheme, level ‘1’ short-codes numbering resources, Service Control Point (SCP) codes, National Signalling Point (SP) Codes for signalling, Mobile Country Code-Mobile Network Code (MCC-MNC) for Captive Non-Public Network (CNPN), M2M numbering resources, Intelligent Network Services, and Number Portability Codes (Location Routing Number).

Posted by at No comments:
Labels: , , ,

Labour Welfare Fund (LWF) deduction from corporate employee's salary. Monthly Deduction of ₹31/- Towards Labour Welfare Fund (LWF)- Haryana

Yes, in Haryana, the Labour Welfare Fund (LWF) deduction is applicable to corporate white-collar employees, provided they meet the eligibility criteria outlined in the Haryana Labour Welfare Fund Act.

if a corporate employee's salary falls within the LWF's wage bracket and the establishment is covered by the Act, the LWF deduction is applicable.


  1. Scope of the Labour Welfare Fund Act:
    The LWF was originally introduced to extend welfare benefits to industrial workers and factory laborers. It does not universally apply to all categories of employees in every type of establishment.

  2. Corporate Employees vs. Industrial Workers:
    The nature and purpose of the LWF primarily address the welfare needs of blue-collar workers. Applying this deduction to white-collar employees in corporate office settings—especially those in managerial or supervisory roles—appears inconsistent with the intent of the Act.

  3. Haryana LWF Provisions:
    While it is acknowledged that the Haryana Labour Welfare Fund Act extends to certain categories of corporate employees, the applicability is subject to:

    • The establishment being covered under the Act.

    • The employee falling within the prescribed wage ceiling (currently ₹15,000/-) and not holding a managerial or supervisory position.

  4. Exclusion Clause:
    As per the Act, employees earning above ₹15,000/- per month or working in a managerial/supervisory capacity are explicitly excluded from LWF deductions.

Conclusion 

The blanket deduction of ₹31/- for LWF from all corporate employees' salaries, without assessing their eligibility based on role and income, appears to be non-compliant with the provisions of the applicable Labour Welfare Fund legislation.


Posted by at No comments:
Labels:

เคญाเคฐเคค เค•ा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคตिเคญाเค—: เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏाँ, เคฎीเคฒ เค•े เคชเคค्เคฅเคฐ, เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เค•เคนाเคจिเคฏाँ เค”เคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฏोเคœเคจाเคँ

 

เคญाเคฐเคค เค•ा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคตिเคญाเค—: เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏाँ, เคฎीเคฒ เค•े เคชเคค्เคฅเคฐ, เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เค•เคนाเคจिเคฏाँ เค”เคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฏोเคœเคจाเคँ

เคชเคฐिเคšเคฏ

เคญाเคฐเคค เค•ा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคตिเคญाเค— (Department of Space - DoS) เคญाเคฐเคคीเคฏ เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เค…เคจुเคธंเคงाเคจ เคธंเค—เค เคจ (ISRO) เค•े เค…ंเคคเคฐ्เค—เคค เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคคा เคนै। เค‡เคธเค•ी เคธ्เคฅाเคชเคจा เคญाเคฐเคค เคฎें เคตैเคœ्เคžाเคจिเค• เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เค…เคจुเคธंเคงाเคจ เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจे เคคเคฅा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎों เค•ो เคตिเค•เคธिเคค เค•เคฐเคจे เค•े เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคธे เค•ी เค—เคˆ เคฅी। ISRO เคจे เค…เคชเคจे เคฎिเคถเคจों เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคจ เค•ेเคตเคฒ เคญाเคฐเคค, เคฌเคฒ्เค•ि เคตिเคถ्เคตเคญเคฐ เคฎें เค…เคชเคจी เคชเคนเคšाเคจ เคฌเคจाเคˆ เคนै।

เคญाเคฐเคค เค•े เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค

เคญाเคฐเคค เคฎें เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค 1960 เค•े เคฆเคถเค• เคฎें เคนुเคˆ। 1969 เคฎें ISRO เค•ी เคธ्เคฅाเคชเคจा เค•ी เค—เคˆ เค”เคฐ 1972 เคฎें เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคตिเคญाเค— เค•ी เคธ्เคฅाเคชเคจा เค•ी। 1975 เคฎें เคญाเคฐเคค เคจे เค…เคชเคจा เคชเคนเคฒा เค‰เคชเค—्เคฐเคน ‘เค†เคฐ्เคฏเคญเคŸ्เคŸ’ เคฒॉเคจ्เคš เค•िเคฏा, เคœिเคธเคจे เคญाเคฐเคคीเคฏ เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคฏाเคค्เคฐा เค•ी เคจींเคต เคฐเค–ी।

เค‰เคฒ्เคฒेเค–เคจीเคฏ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏाँ เค”เคฐ เคฎीเคฒ เค•े เคชเคค्เคฅเคฐ

  1. เค†เคฐ्เคฏเคญเคŸ्เคŸ (1975) - เคชเคนเคฒा เคญाเคฐเคคीเคฏ เค‰เคชเค—्เคฐเคน

  2. เคฐोเคนिเคฃी เค‰เคชเค—्เคฐเคน (1980) - เคธ्เคตเคฆेเคถी เคฐूเคช เคธे เคตिเค•เคธिเคค เคช्เคฐเค•्เคทेเคชเคฃ เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•े เคธाเคฅ เคธเคซเคฒ เคช्เคฐเค•्เคทेเคชเคฃ

  3. เคšंเคฆ्เคฐเคฏाเคจ-1 (2008) - เคšंเคฆ्เคฐเคฎा เคชเคฐ เคœเคฒ เค•ी เค‰เคชเคธ्เคฅिเคคि เค•ी เค–ोเคœ

  4. เคฎंเค—เคฒเคฏाเคจ (2013) - เคญाเคฐเคค เค•ा เคชเคนเคฒा เคฎाเคฐ्เคธ เคฎिเคถเคจ, เคœो เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐ เคฎें เคธเคซเคฒ เคนोเคจे เคตाเคฒा เคฆुเคจिเคฏा เค•ा เคชเคนเคฒा เคฎिเคถเคจ เคฅा।

  5. เคšंเคฆ्เคฐเคฏाเคจ-2 (2019) - เคšंเคฆ्เคฐเคฎा เค•े เคฆเค•्เคทिเคฃी เคง्เคฐुเคต เคชเคฐ เคฒैंเคกिंเค— เค•ा เคช्เคฐเคฏाเคธ

  6. เคšंเคฆ्เคฐเคฏाเคจ-3 (2023) - เคธเคซเคฒเคคाเคชूเคฐ्เคตเค• เคšंเคฆ्เคฐเคฎा เค•े เคฆเค•्เคทिเคฃी เคง्เคฐुเคต เคชเคฐ เคฒैंเคกिंเค—

  7. เค—เค—เคจเคฏाเคจ เคฎिเคถเคจ - เคญाเคฐเคค เค•ा เคชเคนเคฒा เคฎाเคจเคต เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคฎिเคถเคจ (เคจिเคฐ्เคงाเคฐिเคค 2025 เค•े เคฒिเค)

เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เค•เคนाเคจिเคฏाँ

  • เคชीเคเคธเคเคฒเคตी (PSLV) เค•ी เคธเคซเคฒเคคा: เค‡เคธे ‘เคตเคฐ्เค•เคนॉเคฐ्เคธ เค‘เคซ เค‡เคธเคฐो’ เค•เคนा เคœाเคคा เคนै। เค‡เคธเคจे 50 เคธे เค…เคงिเค• เคฎिเคถเคจों เคฎें เคธเคซเคฒเคคा เคชाเคˆ เคนै।

  • เคฎंเค—เคฒเคฏाเคจ (Mangalyaan) เค•ी เคเคคिเคนाเคธिเค• เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงि: เคญाเคฐเคค เคจे 450 เค•เคฐोเคก़ เคฐुเคชเคฏे เค•ी เคฒाเค—เคค เคฎें เคฏเคน เคฎिเคถเคจ เคชूเคฐा เค•िเคฏा, เคœो เคฆुเคจिเคฏा เค•ा เคธเคฌเคธे เคธเคธ्เคคा เคฎाเคฐ्เคธ เคฎिเคถเคจ เคฅा।

  • เคจाเคตिเค• (NavIC) เคช्เคฐเคฃाเคฒी: เคญाเคฐเคค เค•ी เค…เคชเคจी เคจेเคตिเค—ेเคถเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी, เคœो เคœीเคชीเคเคธ เค•ा เคธ्เคตเคฆेเคถी เคตिเค•เคฒ्เคช เคนै।

เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคšเคฒ เคฐเคนी เคชเคฐिเคฏोเคœเคจाเคँ

  1. เค—เค—เคจเคฏाเคจ เคฎिเคถเคจ - เคญाเคฐเคค เค•ा เคชเคนเคฒा เคฎाเคจเคตเคฏुเค•्เคค เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคฎिเคถเคจ।

  2. เค†เคฆिเคค्เคฏ เคเคฒ-1 เคฎिเคถเคจ - เคธूเคฐ्เคฏ เค•ा เค…เคง्เคฏเคฏเคจ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคญाเคฐเคค เค•ा เคชเคนเคฒा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคฎिเคถเคจ।

  3. เคจिเคธाเคฐ (NISAR) เคฎिเคถเคจ - NASA เค”เคฐ ISRO เค•ा เคธंเคฏुเค•्เคค เคฎिเคถเคจ เคœो เคชृเคฅ्เคตी เคชเคฐ เคนोเคจे เคตाเคฒे เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจों เค•ा เค…เคง्เคฏเคฏเคจ เค•เคฐेเค—ा।

  4. เคธ्เคชेเคธ เคธ्เคŸेเคถเคจ (Indian Space Station) - เคญाเคฐเคค 2030 เคคเค• เค…เคชเคจा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคธ्เคŸेเคถเคจ เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐเคจे เค•ी เคฏोเคœเคจा เคฌเคจा เคฐเคนा เคนै।

เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฏोเคœเคจाเคँ

  • 2030 เคคเค• เคญाเคฐเคค เค…เคชเคจा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคธ्เคŸेเคถเคจ เคฌเคจाเคเค—ा।

  • เคšंเคฆ्เคฐเคฏाเคจ-4 เค”เคฐ เคถुเค•्เคฐเคฏाเคจ เคฎिเคถเคจ เค•ी เคฏोเคœเคจा เคฌเคจाเคˆ เคœा เคฐเคนी เคนै।

  • เคธौเคฐ เคฎिเคถเคจ (Solar Mission) เค•ो เค”เคฐ เคตिเค•เคธिเคค เค•िเคฏा เคœाเคเค—ा।

  • เค—เค—เคจเคฏाเคจ-2 เค”เคฐ เค—เค—เคจเคฏाเคจ-3 เค•े เคธाเคฅ เค”เคฐ เค…เคงिเค• เคฎाเคจเคตเคฏुเค•्เคค เคฎिเคถเคจ เคญेเคœे เคœाเคंเค—े।

  • เคญाเคฐเคค เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคชเคฐ्เคฏเคŸเคจ เค•े เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคญी เค•เคฆเคฎ เคฐเค– เคธเค•เคคा เคนै।

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคญाเคฐเคค เค•ा เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคตिเคญाเค— เคตिเคœ्เคžाเคจ เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค• เคฎें เค†เคค्เคฎเคจिเคฐ्เคญเคฐเคคा เค•ी เคฆिเคถा เคฎें เคคेเคœी เคธे เคฌเคข़ เคฐเคนा เคนै। ISRO เคจे เคจ เค•ेเคตเคฒ เคญाเคฐเคค เค•ो, เคฌเคฒ्เค•ि เคตिเคถ्เคตเคญเคฐ เคฎें เค…เคชเคจी เค›ाเคช เค›ोเคก़ी เคนै। เค‡เคธเค•े เคญเคตिเคท्เคฏ เค•े เคฎिเคถเคจ เคญाเคฐเคค เค•ो เคตैเคถ्เคตिเค• เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เคถเค•्เคคि เค•े เคฐूเคช เคฎें เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐेंเค—े।


Posted by at No comments:
Labels: , ,

Crompton Greaves- Stock Analysis and Study Upcoming Dividend - Upcoming Result

Crompton Greaves

Study on 07.11.2025


Current Price: 280 (10 time Above Book Value: 48.26)

P-Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป 

G- Good ๐ŸŒธ

D-Dividend

B-Buy

S-Sell

HD-Hold ๐Ÿ˜…

HH-High ๐Ÿ‘๐Ÿป

L-Low ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

M- Mean

-----------------------------------

Q2-2026 (July-Sep) Result on 6 Nov 2025- 

Very poor Result

 Result ⬇️ % YOY

Sale : (+1%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EBIDT: (-22%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

Net Profit:(-32%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EPS: (-43%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

-----------------------------------

Result :Q1 2026 June Result ⬇️ % YOY

Sale : (-7%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EBIDT: (-18%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

Net Profit:(-19%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EPS;: (-19%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

-----------------------------------

Paying dividend 1 time in year (3/- in July)

Dividend Announce :๐ŸŒธ 3/- per Share (already paid in July )

Record date :

Payout date : 

-----------------------------------

Current Price: 285/-

52W H/L: 469/301

PE: 38.90 (Good๐ŸŒธ)

PE Sector: 70.58

ROCE:19% (Good๐ŸŒธ)

ROE: 17.4 (Good๐ŸŒธ)

Book Value :48.26 (Low)

Face Value:2

Beta: 0.71 (Good๐ŸŒธ)

Forcast:H/M/L

470/406/335

-----------------------------------

Seasonality

Positive result in 

Jan: 3/9 (Poor,๐Ÿ‘Ž) (+2.89%)

Feb:1/9( V.poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿ‘Ž) (-4.31) Buy

Mar:5/9 (Poor ๐Ÿ‘Ž) (-1.46%)

Apr:5/9  (Poor ๐Ÿ‘Ž)(+1.60)

May: 7/9 (V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+3.50%)

(Sell and book Profit)

June:8/10( V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+2.65%)

(Sell and book Profit)

July: 7/10 (+4.65%)

Aug :8/9 (V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ) (+3.02%) sell 

Sep:5/10(Poor๐Ÿ‘Ž) (-1.64%) Buy

Oct: 3/9 (Poor๐Ÿ‘Ž) (-0.76%) Buy

Nov:7/9 (V.Good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+0.96%) Sell

Dec:4/9 (Poor๐Ÿ‘Ž)(+2.25%)

---------------------------------

Piotroski Score : 7 ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (V.Good) Strong Finance

FII: 29.20% (30.34)

DII: 58.93% (57.04%)

Promoter:unchange

Institution Invester : 88.13% (87.38%)


⬆️⬇️ ๐ŸŒธ๐Ÿ‘๐Ÿป๐Ÿ‘Ž๐Ÿป๐Ÿ˜…current% (old%)

-----------------------------------

Shareholding max upto 

In current case -Nov 

Sell out near result date.


For Max Profit 

1. Buy in Feb,---Sell in May-June-July- August,

2. Buy in Sep - Oct Sell in Nov-Dec


Remark: Not seeing improvement till next year May 2026


Stock Analysis / Study

Company: Crompton Greaves
Date: 10.09.2025

Key Valuation Metrics

  • Current Price: ₹319

  • Book Value: ₹48.26 → 10x above book value (Expensive)

  • P/E Ratio: 38.90 ๐ŸŒธ (Sector PE: 70.58 – Relatively Attractive)

  • ROCE: 19% ๐ŸŒธ (Healthy)

  • ROE: 17.4% ๐ŸŒธ (Good Return on Equity)

  • Face Value: ₹2

  • Beta: 0.71 ๐ŸŒธ (Low Volatility – Defensive Stock)

  • 52W H/L: ₹469 / ₹301

๐Ÿ“Š Forecast Price Range (H/M/L): ₹470 / ₹406 / ₹335

Quarterly Performance (June 2025 – YoY)

  • Sales: ↓ 7% ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (Poor)

  • EBITDA: ↓ 18% ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (Poor)

  • Net Profit: ↓ 19% ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (Poor)

  • EPS: ↓ 19% ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (Poor)

๐Ÿ“‰ Observation: Weak operational and bottom-line performance.

Dividend Policy

  • Dividend Frequency: Once a year (July)

  • Latest Dividend (July 2025): ₹3 per share ๐ŸŒธ

  • Record Date / Payout Date: [Data not provided]

Seasonality Analysis (Historical Trends)

  • Jan: 3/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (+2.89%)

  • Feb: 1/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿ‘Ž (-4.31%) → Buy Opportunity

  • Mar: 5/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (-1.46%)

  • Apr: 5/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (+1.60%)

  • May: 7/9 Positive ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (+3.50%) → Sell & Book Profits

  • June: 8/10 Positive ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (+2.65%) → Sell & Book Profits

  • July: 7/10 Positive (+4.65%)

  • Aug: 8/9 Positive ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (+3.02%) → Sell Opportunity

  • Sep: 5/10 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (-1.64%) → Buy Opportunity

  • Oct: 3/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (-0.76%) → Buy Opportunity

  • Nov: 7/9 Positive ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (+0.96%) → Sell Opportunity

  • Dec: 4/9 Positive ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป (+2.25%)

Financial Strength & Shareholding

  • Piotroski Score: 7 ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (Very Good – Strong Financial Position)

  • FII Holding: 29.20% (Previous: 30.34%) ⬇️

  • DII Holding: 58.93% (Previous: 57.04%) ⬆️

  • Promoter Holding: Unchanged

  • Total Institutional Investors: 88.13% (Previous: 87.38%) ⬆️

Investment Strategy (Seasonality-Based)

For Maximum Profit Potential:

  1. Buy in Feb → Sell in May–June–July–Aug

  2. Buy in Sep–Oct → Sell in Nov–Dec

Verdict

  • Valuation: Expensive (10x Book Value), but supported by strong ROCE & ROE.

  • Performance: Current quarter results weak ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป.

  • Positives: Strong institutional holding, low beta, good Piotroski score.

  • Negatives: Sales and profit decline, high valuation.

Disclaimer

This document is purely for educational and analytical purposes only. It represents personal study, data interpretation, and thought-provoking observations. It does not constitute investment advice or a recommendation. Investors must make independent decisions after consulting certified financial advisors, taking into account their own objectives and risk appetite.




Stock Analyze /Self Study on 10.09.2025

Crompton Greaves

Current Price: 317 (10 time Above Book Value: 48.26)

P-Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป 

G- Good ๐ŸŒธ

D-Dividend

B-Buy

S-Sell

HD-Hold ๐Ÿ˜…

HH-High ๐Ÿ‘๐Ÿป

L-Low ๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

M- Mean

--------------------------------------

Result :June Result ⬇️ % YOY

Sale : (-7%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EBIDT: (-18%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

Net Profit:(-19%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

EPS;: (-19%) Poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿป

-------------------------------------

Paying dividend 1 time in year (3/- in July)

Dividend Announce :๐ŸŒธ 3/- per Share (already paid in July )

Record date :

Payout date : 

--------------------------------------

Current Price: 319

52W H/L: 469/301

PE: 38.90 (Good๐ŸŒธ)

PE Sector: 70.58

ROCE:19% (Good๐ŸŒธ)

ROE: 17.4 (Good๐ŸŒธ)

Book Value :48.26 (Low)

Face Value:2

Beta: 0.71 (Good๐ŸŒธ)

Forcast:H/M/L

470/406/335

-------------------------------------

Seasonality

Positive result in 

Jan: 3/9 (Poor,๐Ÿ‘Ž) (+2.89%)

Feb:1/9( V.poor๐Ÿ‘Ž๐Ÿ‘Ž) (-4.31) Buy

Mar:5/9 (Poor ๐Ÿ‘Ž) (-1.46%)

Apr:5/9  (Poor ๐Ÿ‘Ž)(+1.60)

May: 7/9 (V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+3.50%)

(Sell and book Profit)

June:8/10( V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+2.65%)

(Sell and book Profit)

July: 7/10 (+4.65%)

Aug :8/9 (V.good๐ŸŒธ๐ŸŒธ) (+3.02%) sell 

Sep:5/10(Poor๐Ÿ‘Ž) (-1.64%) Buy

Oct: 3/9 (Poor๐Ÿ‘Ž) (-0.76%) Buy

Nov:7/9 (V.Good๐ŸŒธ๐ŸŒธ)(+0.96%) Sell

Dec:4/9 (Poor๐Ÿ‘Ž)(+2.25%)

–-------------------------------------

Piotroski Score : 7 ๐ŸŒธ๐ŸŒธ (V.Good) Strong Finance

FII: 29.20% (30.34)

DII: 58.93% (57.04%)

Promoter:unchange

Institution Invester : 88.13% (87.38%)


⬆️⬇️ ๐ŸŒธ๐Ÿ‘๐Ÿป๐Ÿ‘Ž๐Ÿป๐Ÿ˜…current% (old%)

------------------------------------

Shareholding max upto 

In current case -Nov 


For Max Profit 

1. Buy in Feb,---Sell in May-June-July-August,

2. Buy in Sep - Oct Sell in Nov-Dec



Disclaimer:

The purpose of this article is only to share interesting charts, data points and thought-provoking opinions. It is NOT a recommendation. If you wish to consider an investment, you are strongly advised to consult your advisor. This article is strictly for educative purposes only. 


content of the articles and the interpretation of data are solely the personal views of writers/ authors. Investors must make their own investment decisions based on their specific objectives, resources and only after consulting such independent advisors as may be necessary.
Posted by at No comments:
Labels: , , , , ,

A hungry driver cannot build a strong nation but a cared-for driver will proudly drive India forward.

 

29 Jan 2026

 

To
Honourable Prime Minister of India
Shri Narendra Modi Ji

 

Ref: PMOPG/E/2026/0016657 Dt. 29.01.2026

 

Subject: Open Letter on Grievances, Challenges, and a National Welfare Vision for India’s Drivers (PM Ma Annapurna & PM Driver Kalyan Mission)

 

Respected Prime Minister Shri Narendra Modi Ji,

 

I write this open letter on behalf of crores of India’s drivers—truck drivers, bus drivers, taxi drivers, tourist vehicle drivers, and conductors—our true “Driver Bhai” who keep Bharat moving day and night.

They are the silent backbone of our economy, supply chains, tourism, emergency services, and daily life. Yet, despite their contribution, drivers remain among the most vulnerable and neglected sections of our workforce—facing food insecurity, lack of social protection, health risks, and unstable incomes.

This letter humbly presents a grievance, a challenge, and a solution-oriented national vision—one that the BJP-led Central Government can champion to create lasting social impact and a stronger national footprint across India, including South India.

 

 1. The Ground Reality: Challenges Faced by Drivers

  • No assured access to hygienic, affordable food during long-distance travel
  • Irregular work hours causing health, fatigue, and accident risks
  • Minimal coverage under PF, NPS, insurance, or medical security
  • Exploitation in unorganized transport and tourism sectors
  • No single national identity or welfare linkage for drivers

A driver feeds the nation, yet often sleeps hungry.

 2. Proposal 1: PM Ma Annapurna Program for Drivers & Poor

Objective: Food Security with Dignity

Key Features:

  • Unlimited nutritious meals @ ₹10/- paid by the driver
  • ₹10/- subsidy by Central Government
  • ₹30/- claimed by participating hotels/dhabas under CSR

Total meal value: ₹50/- | Driver pays only ₹10/-

Implementation Framework

  • PM Ma Annapurna Restaurants / Partner Hotels every 10 km on highways and major routes
  • Aadhaar-based food pass for:
    • Registered drivers
    • Poor and migrant workers
  • Linking via Aadhaar + Vehicle Number to avoid misuse
  • Mandatory participation and display by roadside hotels & dhabas

This single step can eliminate hunger for drivers across India.

 

3. Proposal 2: PM Driver Social Security & Kalyan Mission

Funding Mechanism (Simple & Sustainable)

Introduce a mandatory welfare component in:

  • Transport businesses
  • Tourist operators
  • Taxi & logistics companies

₹1 per km per vehicle to be charged from the customer
(Impact on customer: negligible | Impact on drivers: transformational)

Utilisation of Funds

  • 50% contribution to each driver’s:
    • NPS / PF
    • Life Insurance
    • Accident Insurance
    • Medical Insurance
  • 25% dedicated to Driver Food Security (PM Ma Annapurna)
  • Remaining funds for:
    • Skill development
    • Rest facilities
    • Emergency assistance

 

4. PM Driver Kalyan Card (Linked with Aadhaar)

  • National PM Driver Kalyan Card linked with Aadhaar
  • Mandatory trip-wise driver linkage:
    • Driver
    • Vehicle
    • Operator
  • Applicable to:
    • Transporters
    • Tourist operators
    • Taxi aggregators

This ensures accountability, transparency, and inclusion.

 

5. Pilot Project & National Rollout

  • Pilot launch in Kerala (high literacy, tourism, logistics density)
  • Review after 1 month
  • Pan-India rollout across highways and urban centers

 

6. National & Political Impact

  • Direct benefit to crores of working-class families
  • Strengthens BJP’s image as a pro-worker, pro-poor, reform-driven government
  • Builds deep trust in South India and across Bharat
  • Aligns with:
    • Sabka Saath, Sabka Vikas
    • Antyodaya
    • Amrit Kaal Vision

A hungry driver cannot build a strong nation—but a cared-for driver will proudly drive India forward.

 

Closing Appeal

Honourable Prime Minister Ji,


This is not charity. This is nation-building.

By launching PM Ma Annapurna for Drivers and PM Driver Kalyan Mission, your leadership can ensure that no driver sleeps hungry, uninsured, or invisible.

 

With faith in your vision and commitment to inclusive growth, I respectfully urge the Government of India to consider and implement these proposals at the earliest.

Jai Hind. Jai Bharat.

Warm regards,
Kishor Kumar Bhatia
Citizen of India


Posted by at No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)