рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM)
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдкрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг
1. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा (рдкрд░िрдЪрдп)
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рдк्рд░рднाрд╡
- рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддिрдпों рдХा рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдкрд░िрдЪрдп
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдж्рд╡ाрд░ा CBAM рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдФрд░ рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди
- CBAM рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдиीрддिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
1.1. рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдк्рд░рднाрд╡
рдкिрдЫрд▓े рдХुрдЫ рджрд╢рдХों рдоें, рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг рдФрд░ рд╢рд╣рд░ीрдХрд░рдг рдХे рдХाрд░рдг рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ों (GHG) рдХा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ा рд╣ै। рдЗрд╕рдиे рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рддाрдкрдоाрди рдоें рд╡ृрдж्рдзि, рдмрд░्рдл рдХे рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░ों рдХे рдкिрдШрд▓рдиे, рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЬрд▓ рд╕्рддрд░ рдХे рдмрдв़рдиे рдФрд░ рдоौрд╕рдо рдоें рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд рдмрджрд▓ाрд╡ों рдХो рдЬрди्рдо рджिрдпा рд╣ै। рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдоें рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (CO₂) рдХी рдмрдв़рддी рдоाрдд्рд░ा рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдХे рдЬрд▓рдиे, рднाрд░ी рдЙрдж्рдпोрдЧों рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рд╕े рдиिрдХрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рдХाрд░рдг рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै।
1.2. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рд╕рдордЭौрддे
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХрдИ рдкрд╣рд▓ рдХी рдЧрдИ рд╣ैं, рдЬिрдирдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ूрдк рд╕े рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддा (Paris Agreement 2015) рдФрд░ рдХ्рдпोрдЯो рдк्рд░ोрдЯोрдХॉрд▓ (Kyoto Protocol 1997) рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдЗрди рд╕рдордЭौрддों рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдХो рдЕрдзिрдХ рд╣рд░िрдд рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рдмрдиाрдиा рд╣ै।
1.3. рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рднूрдоिрдХा
рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг (Carbon Pricing) рдЙрди рдиीрддिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै рдЬो рд╕рд░рдХाрд░ों рдФрд░ рд╕ंрдЧрдардиों рдХो рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рджो рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдкों рдоें рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै:
- рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ (Carbon Tax): рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЯрди CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी (Emissions Trading System - ETS): рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджी рдЬाрддी рд╣ै, рдФрд░ рдпрджि рд╡े рдЗрд╕ рд╕ीрдоा рдХो рдкाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рдЙрди्рд╣ें рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рдкрдб़рддे рд╣ैं।
1.4. CBAM рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХ्рдпों рдкрдб़ी?
рд╣ाрд▓ांрдХि рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдЦ्рдд рдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдиे рдПрдХ рдирдИ рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рдЬрди्рдо рджिрдпा рдЬिрд╕े "рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡" (Carbon Leakage) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡ рддрдм рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрдм рд╕рдЦ्рдд рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдиिрдпрдоों рдХे рдХाрд░рдг рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдЙрди рджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░ рджेрддी рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдиिрдпрдо рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рдирд░рдо рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг:
- рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдоें рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдиे рд▓рдЧा।
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрдо рд╣ोрдиे рдХी рдмрдЬाрдп рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рд╣ो рдЧрдпा।
- EU рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╕ीрдоिрдд рд╣ो рдЧрдпा।
рдЗрд╕ рд╕рдорд╕्рдпा рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдиे 2021 рдоें "рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM)" рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी। CBAM рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै рдХि рдЬो рд╡िрджेрд╢ी рдХंрдкрдиिрдпाँ EU рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं, рд╡े рднी рдЙрди्рд╣ीं рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░ें, рдЬो рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ैं।
1.5. CBAM рдХा рдоूрд▓ рд╡िрдЪाрд░
CBAM рдХे рддрд╣рдд, рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдЙрди рдЖрдпाрддрдХों рдкрд░ рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдПрдЧा рдЬो рдРрд╕े рджेрд╢ों рд╕े рдЙрдд्рдкाрдж рдоंрдЧрд╡ा рд░рд╣े рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рдХाрд░्рдмрди рдХрд░ рдпा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ рдХрд░ рдЙрд╕ी рджрд░ рдкрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрдПрдЧा рдЬिрд╕ рджрд░ рдкрд░ рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рд▓िрдП рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।
1.6. CBAM рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
- рдпрд╣ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧा।
- рдЗрд╕рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЗрд╕्рдкाрдд, рд╕ीрдоेंрдЯ, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ, рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЙрдд्рдкाрдж рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।
- рдпрд╣ 2026 рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧा, рд▓ेрдХिрди 2023 рд╕े 2025 рдХे рдмीрдЪ рдЗрд╕े рдзीрд░े-рдзीрд░े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдЗрд╕े "рдЧ्рд░ीрди рдбीрд▓" (Green Deal) рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рдоाрдирддा рд╣ै।
1.7. CBAM рд╕े рдЬुрдб़े рдк्рд░рдоुрдЦ рдоुрдж्рджे
рд╣ाрд▓ांрдХि CBAM рдПрдХ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдХрджрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдкрд░ рдХрдИ рд╕рд╡ाрд▓ рднी рдЙрдаाрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं:
- рдХ्рдпा рдпрд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрдж (Protectionism) рдХा рдПрдХ рдирдпा рд░ूрдк рд╣ै?
- рдХ्рдпा рдпрд╣ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓ेрдЧा?
- рдХ्рдпा рдпрд╣ WTO (рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди) рдХे рдиिрдпрдоों рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХрд░рддा рд╣ै?
- рднाрд░рдд, рдЪीрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХो рдЗрд╕рд╕े рдХैрд╕े рдиिрдкрдЯрдиा рдЪाрд╣िрдП?
1.8. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдиीрддि рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा, рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी। рдпрд╣ рдиीрддि рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХो рдирдЬрд░рдЕंрджाрдЬ рди рдХрд░ें рдФрд░ рдПрдХ рдЕрдзिрдХ рд╣рд░िрдд рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рдХрджрдо рдЙрдаाрдПँ।
2. рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ (GHG) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рдЧंрднीрд░рддा
- рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддा (Paris Agreement) 2015 рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдкрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा
- EU Emissions Trading System (ETS) рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╕ीрдоाрдПं
- CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि
рдкрд░िрдЪрдп
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдиीрддिрдпों рдХे рдПрдХीрдХृрдд рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ рдХрд░ рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдХрд╕िрдд рдПрдХ рдиिрдпाрдордХ рдЙрдкाрдп рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЙрди рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиा рд╣ै рдЬो рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди-рдЧрд╣рди рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрдд рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं। CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।
1. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ (GHG) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рдЧंрднीрд░рддा
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ (GHG) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ै, рдЬो рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों, рдкрд░िрд╡рд╣рди, рдХृрд╖ि рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा рд╣ै। рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि (Industrial Revolution) рдХे рдмाрдж рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рддाрдкрдоाрди рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 1.1°C рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै рдФрд░ рдпрджि рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рдоौрдЬूрджा рджрд░ рдЬाрд░ी рд░рд╣рддी рд╣ै, рддो 21рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдЕंрдд рддрдХ рдпрд╣ 2°C рд╕े рдЕрдзिрдХ рдмрдв़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рдХाрд░рдг:
- рдХोрдпрд▓ा, рддेрд▓ рдФрд░ рдЧैрд╕ рдХा рдЬрд▓рдиा – рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдЖрдзाрд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕्рд░ोрдд рд╣ै।
- рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг – рд╕ीрдоेंрдЯ, рд╕्рдЯीрд▓ рдФрд░ рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрди рднाрд░ी рдоाрдд्рд░ा рдоें CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рддे рд╣ैं।
- рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ – рд╡ाрд╣рдиों, рд╡िрдоाрдиों рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЬрд╣ाрдЬों рд╕े GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै।
- рдХृрд╖ि рдФрд░ рднूрдоि рдЙрдкрдпोрдЧ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди – рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЦेрддी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддी рд╣ैं।
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдк्рд░рднाрд╡:
- рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░ों рдХा рддेрдЬी рд╕े рдкिрдШрд▓рдиा рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЬрд▓ рд╕्рддрд░ рдоें рд╡ृрдж्рдзि।
- рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░्рдоी, рд╕ूрдЦा, рдмाрдв़ рдФрд░ рдЬंрдЧрд▓ рдХी рдЖрдЧ рдХी рдмрдв़рддी рдШрдЯрдиाрдПं।
- рдХृрд╖ि рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдХрдоी рдФрд░ рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░ рдЦрддрд░ा।
- рдкाрд░िрд╕्рдеिрддिрдХ рддंрдд्рд░ рдоें рдЕрд╕ंрддुрд▓рди рдФрд░ рдЬैрд╡ рд╡िрд╡िрдзрддा рдХा рдиुрдХрд╕ाрди।
2. рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддा (Paris Agreement) 2015 рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдкрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк
2015 рдоें рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕рдо्рдоेрд▓рди (COP21) рдХे рджौрд░ाрди рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддा рдЕрдкрдиाрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рддाрдкрдоाрди рд╡ृрдж्рдзि рдХो 1.5°C рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдХрд░рдиा рдФрд░ GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиा рдеा।
рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддे рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдмाрддें:
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдпोрдЧрджाрди (NDCs) – рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рджेрд╢ рдЕрдкрдиे GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд▓рдХ्рд╖्рдп рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा।
- рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░ैрд▓िрдЯी рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп – 2050 рддрдХ рдиेрдЯ-рдЬीрд░ो рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рдЬाрдПंрдЧे।
- рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा – рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЕрдиुрдХूрд▓рди рдФрд░ рд╢рдорди (Mitigation) рдХे рд▓िрдП рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░ेंрдЧे।
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा – рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी (ETS) рдЬैрд╕ी рдиीрддिрдпों рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢।
рд╣ाрд▓ांрдХि, рдХुрдЫ рджेрд╢ों рдж्рд╡ाрд░ा рдХрдаोрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рд╕े рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдЕрд╕рдоाрдирддा рдкैрджा рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди-рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓े рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╕рд╕्рддे рдЙрдд्рдкाрджрди рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХी рдУрд░ рдкрд▓ाрдпрди рдХрд░рдиे рд▓рдЧे। рдЗрд╕े рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ी CBAM рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рдмрдиा।
3. рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा
рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг (Carbon Pricing) рдПрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрдкрдХрд░рдг рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рддрд╣рдд CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХंрдкрдиिрдпों рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рдмोрдЭ рдбाрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рджो рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं:
(рдХ) рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ (Carbon Tax)
- рд╕рд░рдХाрд░ें рдХंрдкрдиिрдпों рд╕े рдк्рд░рддि рдЯрди CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рд▓рдЧाрддी рд╣ैं।
- рдпрд╣ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
- рд╕्рд╡ीрдбрди, рдХрдиाрдбा, рдФрд░ рдл़्рд░ांрд╕ рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рдиे рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдЕрдкрдиाрдпा рд╣ै।
(рдЦ) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी (Emissions Trading System - ETS)
- рд╕рд░рдХाрд░ें рдПрдХ рдХुрд▓ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╕ीрдоा (Cap) рддрдп рдХрд░рддी рд╣ैं рдФрд░ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЗрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХाрд░्рдмрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдЦрд░ीрджрдиे рдФрд░ рдмेрдЪрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрддी рд╣ैं।
- рдпрджि рдХोрдИ рдХंрдкрдиी рдЕрдкрдиी рд╕ीрдоा рд╕े рдХрдо рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рддी рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХो рджूрд╕рд░ी рдХंрдкрдиी рдХो рдмेрдЪ рд╕рдХрддी рд╣ै।
- ETS рдХो рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдФрд░ рдЪीрди рдиे рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рд╣ै।
рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд╕े рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рдЕрдиुрдХूрд▓ рддрдХрдиीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рдХрдоी рдЖрддी рд╣ै।
4. EU Emissions Trading System (ETS) рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╕ीрдоाрдПं
рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдиे 2005 рдоें EU Emissions Trading System (EU ETS) рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी, рдЬो рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдХाрд░्рдмрди рдмाрдЬाрд░ рдпोрдЬрдиा рдеी।
ETS рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ:
- рдпрд╣ "Cap-and-Trade" рдоॉрдбрд▓ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।
- рдЗрд╕рдоें 11,000 рд╕े рдЕрдзिрдХ рдмिрдЬрд▓ी рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рддिрд╖्рдаाрди рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।
- ETS рдХे рддрд╣рдд CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо рд╕ीрдоा рддрдп рдХी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЗрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдЦрд░ीрджрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।
ETS рдХी рд╕ीрдоाрдПं рдФрд░ рдЪुрдиौрддिрдпाँ:
- рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ – рдпूрд░ोрдк рдоें рдХрдаोрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рдХрдИ рдХंрдкрдиिрдпां рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдЙрди рджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рдеीं рдЬрд╣ाँ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдиिрдпрдо рдХрдо рд╕рдЦ्рдд рдеे।
- рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдоें рд╕рдоाрди рдиीрддि рдХी рдХрдоी – рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЪीрди рдФрд░ рднाрд░рдд рдоें рдпूрд░ोрдк рдХी рддрд░рд╣ рдХрдаोрд░ рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиीрддि рдирд╣ीं рдеी, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдЕрд╕рдоाрдирддा рдмрдв़ी।
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдоें рдЕрд╕्рдеिрд░рддा – CO₂ рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХी рдХीрдорддें рдоांрдЧ рдФрд░ рдЖрдкूрд░्рддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдиिрд╡ेрд╢рдХों рдХो рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।
рдЗрди рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдП, рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдиे CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा।
5. CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा
CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп:
- рдпूрд░ोрдк рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдиुрдЪिрдд рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рд╕े рдмрдЪाрдиा।
- рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ рдХो рд░ोрдХрдиा, рдЬिрд╕рд╕े рдХंрдкрдиिрдпां рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдЙрди рджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рди рдХрд░ें рдЬрд╣ाँ рд╕рдЦ्рдд рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХाрдиूрди рдирд╣ीं рд╣ैं।
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрди рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा।
CBAM рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХ्рдпों рдкрдб़ी?
- рдпूрд░ोрдк рдоें рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ ETS рд╕े рдмाрд╣рд░ рдХे рдЙрдд्рдкाрдж рд╕рд╕्рддे рдеे, рдЬिрд╕рд╕े рдпूрд░ोрдкीрдп рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ो рд░рд╣ा рдеा।
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдоें GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдЕрдзिрдХ рдеा, рд▓ेрдХिрди рд╡े рд╕рд╕्рддे рдеे рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ां рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдпा ETS рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рдеा।
- CBAM рд╕े рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рд╡िрджेрд╢ी рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рднी рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧे рдЬैрд╕ा рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдкрд░ рд▓рдЧрддा рд╣ै।
CBAM рдХैрд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा?
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдЙрди рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдПрдХ рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдПрдЧा, рдЬिрдирдоें рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиीрддि рдирд╣ीं рд╣ै।
- рдпрд╣ рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕ीрдоेंрдЯ, рд╕्рдЯीрд▓, рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ, рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдмрди-рдЧрд╣рди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧा।
- 2026 рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM, рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рд╣ै рдЬो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХी рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдиीрддि рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ рдХो рд░ोрдХрдиे, рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЬрд▓рд╡ाрдпु-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдмрдиाрдиे рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ेрдЧी। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЪुрдиौрддी рднी рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░, CBAM рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा।
3. CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрд░ рдорд╣рдд्рдд्рд╡
- рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп:
- рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा
- рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рдХрдоी рд▓ाрдиा
- рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा
- EU Green Deal рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиा
- CBAM рдХा рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░, рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрдд рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдХैрд╕े CBAM, рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै?
- рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा (Environmental Sustainability) рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓िрдЯी
CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрд░ рдорд╣рдд्рдд्рд╡
рдкрд░िрдЪрдп
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдЧू рдХी рдЧрдИ рдПрдХ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддि рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा рдФрд░ рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рд╣ै। рдпрд╣ рддंрдд्рд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рджेрд╢ों рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं। CBAM рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рди рдХेрд╡рд▓ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рд░ोрдХрдиा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।
рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп
1. рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा
рдХाрд░्рдмрди рд░िрд╕ाрд╡ рдПрдХ рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рд╣ै, рдЬрдм рдХंрдкрдиिрдпां рд╕рдЦ्рдд рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдиिрдпрдоों рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рд╕े рдкрд▓ाрдпрди рдХрд░ рдЙрди рджेрд╢ों рдоें рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд▓ेрддी рд╣ैं, рдЬрд╣ां рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рдХрдо рдк्рд░рддिрдмंрдз рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╕рдЦ्рдд рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рднी рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддी рд╣ै। CBAM рдХे рддрд╣рдд, рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдХी рдУрд░ рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
2. рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рдХрдоी рд▓ाрдиा
CBAM рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди (GHG Emissions) рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЙрди рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдЧू рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрдирдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдЕрдзिрдХ рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (CO₂) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рдХि рдЗрд╕्рдкाрдд, рд╕ीрдоेंрдЯ, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдФрд░ рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдд्рдкाрджрди। рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд, рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиी рдХाрд░्рдмрди рд▓ाрдЧрдд рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рд╣ोंрдЧे, рдЬिрд╕рд╕े рд╡े рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣ोंрдЧी।
3. рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा
CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬो рдХंрдкрдиिрдпां рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рддрдХрдиीрдХों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ेंрдЧी, рд╡े CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рд╕े рдмрдЪ рд╕рдХрддी рд╣ैं рдФрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдмрдиी рд░рд╣ेрдЧी। рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдХ्рд╖рдп рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдЬैрд╕े рд╕ौрд░, рдкрд╡рди рдФрд░ рдЬрд▓ рдКрд░्рдЬा рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдмрдв़ेрдЧा।
4. EU Green Deal рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиा
CBAM, рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдиीрддि ‘EU Green Deal’ рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 2050 рддрдХ рдпूрд░ोрдк рдХो рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдиाрдиा рд╣ै। рдпрд╣ рдиीрддि рди рдХेрд╡рд▓ рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдХे рднीрддрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХा рднी рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рдЕрди्рдп рджेрд╢ рднी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрджрдо рдЙрдаाрдПं। CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдпूрд░ोрдк рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджेрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рдХि рдЬो рджेрд╢ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЕрдиुрдХूрд▓ рдЙрдкाрдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдПंрдЧे, рд╡े рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд▓ाрдн рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ेंрдЧे।
CBAM рдХा рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░, рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрдд рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
1. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рдХा рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा। рдЙрди рджेрд╢ों рдХे рдЙрдд्рдкाрджों, рдЬрд╣ां рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХाрдиूрдиों рдХा рдкाрд▓рди рдХрдо рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рдпूрд░ोрдк рдоें рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ोрдЧी। рдЗрд╕ рдиीрддि рд╕े рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рднाрд░рдд, рдЪीрди, рд░ूрд╕, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोंрдЧे। рдЗрд╕рд╕े рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдФрд░ рд╡े рджेрд╢ рдЬो рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдкाрдп рдирд╣ीं рдЕрдкрдиाрддे, рд╡े рдЖрд░्рдеिрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рдЙрдаा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
2. рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд▓ाрдЧрдд рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा। рдЗрд╕рд╕े рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ेрдЧी рдФрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддाрдУं рдкрд░ рднी рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рдиीрддि рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХे рдЕрдиुрдХूрд▓ рддрдХрдиीрдХों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдЕрдзिрдХ рдКрд░्рдЬा-рдХुрд╢рд▓ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ेрдЧी।
3. рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдЪुрдиौрддिрдпाँ
рднाрд░рдд, рдЪीрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдиीрддि рдПрдХ рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рднाрд░рдд рдХे рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рд╣िрд╕्рд╕ा рдпूрд░ोрдк рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрджि рдЗрди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो CBAM рдХे рддрд╣рдд рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХрд░ рдЪुрдХाрдиा рдкрдб़े, рддो рдЙрдирдХे рдЙрдд्рдкाрдж рдпूрд░ोрдкीрдп рдмाрдЬाрд░ рдоें рдорд╣ंрдЧे рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे рдФрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдХрдо рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдХाрд░рдг, рднाрд░рддीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рднी рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдЕрдзिрдХ рд╣рд░िрдд рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдмрдиाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
рдХैрд╕े CBAM, рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै?
1. рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХा рдк्рд░рд╕ाрд░
CBAM рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдкрдиी рдКрд░्рдЬा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рд╕्рд░ोрддों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд░рд╣рдиा рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рдиीрддि рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХोрдпрд▓ा рдФрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдЬैрд╕े рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрдиों рдХी рдЬрдЧрд╣ рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдмाрдЬाрд░ рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдирдИ рддрдХрдиीрдХों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрдЧा।
2. рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХों рдоें рдирд╡ाрдЪाрд░ рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा
CBAM рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ाрдн рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХों (Green Technologies) рдХो рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा। рдХंрдкрдиिрдпां рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджрди рддрд░ीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ (R&D) рдоें рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ेंрдЧी। рдЗрд╕рд╕े рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░िрдХ рд╡ाрд╣рдиों, рдКрд░्рдЬा рджрдХ्рд╖рддा рд╡ाрд▓ी рдорд╢ीрдиों рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдоें рдирд╡ाрдЪाрд░ рд╣ोрдЧा।
3. рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдКрд░्рдЬा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा
CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े, рджेрд╢ рдЕрдкрдиी рдКрд░्рдЬा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ोंрдЧे। рдпрд╣ рдиीрддि рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрдиों рдкрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдиिрд░्рднрд░рддा рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдЕрдзिрдХ рд╕्рдеिрд░ рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рдмрдиाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ेрдЧी।
рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓िрдЯी
1. рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдоें рдпोрдЧрджाрди
CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрдо рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ों рдХो рд░ोрдХा рдЬा рд╕рдХेрдЧा। рдпрджि рдХंрдкрдиिрдпां рдФрд░ рджेрд╢ рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдЕрдзिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдмрдиाрддे рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдкृрде्рд╡ी рдХे рдФрд╕рдд рддाрдкрдоाрди рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд╕ीрдоिрдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрдЧा।
2. рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓िрдЯी рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХрджрдо
CBAM, рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓िрдЯी (Carbon Neutrality) рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै। рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓िрдЯी рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдпा рдХंрдкрдиी рдХा рдХुрд▓ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╢ूрди्рдп рд╣ो। CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХंрдкрдиिрдпां рдЕрдкрдиी рдХाрд░्рдмрди рд▓ाрдЧрдд рдХा рд╣िрд╕ाрдм рд░рдЦेंрдЧी рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣ोंрдЧी।
3. рд╕рддрдд рд╡िрдХाрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдпों (SDGs) рдоें рдпोрдЧрджाрди
CBAM, рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд╕рддрдд рд╡िрдХाрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдпों (Sustainable Development Goals - SDGs) рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ (Climate Action), рд╕рддрдд рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг (Sustainable Industrialization) рдФрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा (Renewable Energy) рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрдЧा।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддि рд╣ै, рдЬो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдиीрддि рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдзिрдХ рд╣рд░िрдд, рдХुрд╢рд▓ рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ेрдЧी। рд╣ाрд▓ांрдХि рдпрд╣ рдХुрдЫ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЪुрдиौрддी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд▓िрдП рд▓ाрднрджाрдпрдХ рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрдЧी। CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े, рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХो рдЬрд▓рд╡ाрдпु-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдмрдиाрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рдЙрдаाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।
4. рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдХा рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी
- CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж
- рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рд╢ुрд▓्рдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी
- ETS рдФрд░ CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рд╕ंрдмंрдз
- CBAM рдк्рд░рдоाрдгрди рдФрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
- EU рдХे рдЖрдпाрддрдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддाрдУं рдХा рд╡िрд╡рд░рдг
- CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдЧрдгрдиा
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдХрд╕िрдд рдПрдХ рдиीрддि рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЙрди рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рд▓ाрдЧрдд рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै рдЬो рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрдд рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рдпрджि рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдЪुрдХाрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै, рддो рдмाрд╣рд░ी рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдХो рднी рд╕рдоाрди рдХीрдордд рдЪुрдХाрдиी рдЪाрд╣िрдП рддाрдХि рдмाрдЬाрд░ рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдЕрд╕ंрддुрд▓рди рди рд╣ो।
CBAM рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЪрд░рдгों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै:
1. рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ
CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдпाрддрдХों рдХो рдпрд╣ рдмрддाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा рдХि рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдпाрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдХिрддрдиा рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (CO₂) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै।
- рдЖрдпाрддрдХों рдХो рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрдкрдиी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी।
- рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рд╕рдЯीрдХ рдбेрдЯा рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा, рдЬैрд╕े рдХि рдХुрд▓ CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди, рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПँ рдФрд░ рд╕्рд░ोрдд।
2. CBAM рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдХा рдЕрдзिрдЧ्рд░рд╣рдг
EU рдХे рдЖрдпाрддрдХों рдХो "CBAM рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ" рдЦрд░ीрджрдиे рд╣ोंрдЧे, рдЬो рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ैं рдХि рдЙрдирдХे рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рдиिрд╣िрдд рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рд▓िрдП рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
- рдЗрди рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ों рдХी рдХीрдордд EU Emissions Trading System (ETS) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рддрдп рдХी рдЬाрдПрдЧी।
- рдпрджि рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд▓ाрдЧू рд╣ै, рддो рдЖрдпाрддрдХों рдХो рдЫूрдЯ рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
3. рдХрд░ों рдФрд░ рд╢ुрд▓्рдХों рдХा рднुрдЧрддाрди
CBAM рдХे рддрд╣рдд рдЙрди рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдЬो рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рд╕े рдХुрдЫ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╡рд╕्рддुрдПं рдЖрдпाрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।
- рд╢ुрд▓्рдХ рдХी рдЧрдгрдиा рдЙрд╕ рджेрд╢ рдХी рдХाрд░्рдмрди рдиीрддि рдФрд░ EU рдХी ETS рджрд░ों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрдХрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी।
- рдпрджि рдЖрдпाрддрдХ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХि рдЙрдирдХे рджेрд╢ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдЧू рд╣ै, рддो рдЙрди्рд╣ें рдЖंрд╢िрдХ рдпा рдкूрд░्рдг рдЫूрдЯ рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж
CBAM рдХो рдк्рд░ाрд░ंрдн рдоें рдЙрди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрдирдоें рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рдоाрдд्рд░ा рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं:
1. рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ोрд╣ा (Steel and Iron)
рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ोрд╣े рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдКрд░्рдЬा-рдЧрд╣рди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддाрдХि рдХाрд░्рдмрди-рдЧрд╣рди рдЗрд╕्рдкाрдд рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдЧैрд░-рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдЖрдпाрдд рди рд╣ो рд╕рдХे।
2. рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо (Aluminum)
рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднाрд░ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै। EU рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рдХि рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрдж рдЬो рдмाрд╣рд░ी рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рд╡े рднी рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рдЕрджा рдХрд░ें।
3. рд╕ीрдоेंрдЯ (Cement)
рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдХैрд▓्рд╕िрдиेрд╢рди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП, CBAM рдХे рддрд╣рдд рдРрд╕े рдЖрдпाрддिрдд рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдд्рдкाрджों рдХो рдХрд░ों рдХे рджाрдпрд░े рдоें рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
4. рдЙрд░्рд╡рд░рдХ (Fertilizers)
рдиाрдЗрдЯ्рд░ोрдЬрди-рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рдХी рдЦрдкрдд рд╣ोрддी рд╣ै। CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдЙрдЪिрдд рдХाрд░्рдмрди рд▓ाрдЧрдд рд╡рд╣рди рдХрд░ें।
5. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди (Hydrogen)
рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рдмीрдЪ рдЕंрддрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП CBAM рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЖрдпाрддों рдХो рднी рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░ेрдЧा।
рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рд╢ुрд▓्рдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी
CBAM рдХे рддрд╣рдд рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЗрд╕ рд╕िрдж्рдзांрдд рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рд╣рд░ рдЯрди рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрдП।
1. рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
- CBAM рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ्рд╕ рдХी рдХीрдорддें рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдХे ETS (Emissions Trading System) рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдмрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдоूрд▓्рдп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддрдп рдХी рдЬाрдПंрдЧी।
- CBAM рдоें рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдХो рджेрд╢-рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдиीрддिрдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
2. рд╢ुрд▓्рдХ рдХी рдЧрдгрдиा
- рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЙрдд्рдкाрдж рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдХी рдЧрдгрдиा рдХी рдЬाрддी рд╣ै।
- рдпрджि рдХोрдИ рдЧैрд░-EU рджेрд╢ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдЧू рдХрд░ рдЪुрдХा рд╣ै, рддो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдоें рд╕े рдЙрд╕ рдХрд░ рдХो рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
ETS рдФрд░ CBAM рдХे рдЕंрддрд░्рд╕ंрдмंрдз
ETS (Emissions Trading System) рдХ्рдпा рд╣ै?
ETS, EU рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиाрдИ рдЧрдИ рдПрдХ рдиीрддि рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рдмрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдЦрд░ीрджрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै рддाрдХि рд╡े рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╕ीрдоा рдХो рдкाрд░ рдХрд░ рд╕рдХें। рдпрд╣ рдПрдХ рддрд░рд╣ рдХी Cap and Trade рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╣ै, рдЬрд╣ां рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕ीрдоा рдХे рддрд╣рдд рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджी рдЬाрддी рд╣ै।
CBAM рдФрд░ ETS рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдз
- CBAM рджрд░рдЕрд╕рд▓ ETS рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ै, рдЬो рдмाрд╣рд░ी рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рднी рдХाрд░्рдмрди рд▓ाрдЧрдд рд▓рдЧाрддा рд╣ै।
- CBAM рдЙрди рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХрд░ рд▓ाрдЧू рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрди рдкрд░ EU рдХे рднीрддрд░ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी ETS рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा рд╣ै, рдпाрдиी рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╕рд╕्рддे рдХाрд░्рдмрди рд╡िрдХрд▓्рдкों рдХी рддрд▓ाрд╢ рдоें EU рд╕े рдмाрд╣рд░ рдЬाрдиे рд╕े рд░ोрдХрдиा।
CBAM рдк्рд░рдоाрдгрди рдФрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
CBAM рдХे рддрд╣рдд рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा:
1. рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдЪрд░рдг
- рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЖрдпाрддрдХ рдХो EU рдЖрдпोрдЧ рдХो рдЙрдирдХे рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджेрдиी рд╣ोрдЧी।
- рдпрд╣ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдФрд░ рд╕рдд्рдпाрдкिрдд рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
2. рдк्рд░рдоाрдгрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
- EU рдоें рдкंрдЬीрдХृрдд рдХंрдкрдиिрдпों рдХो CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рд╣ोंрдЧे।
- рдЗрди рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ों рдХी рдХीрдордд ETS рдмाрдЬाрд░ рдоूрд▓्рдп рд╕े рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╣ोрдЧी।
3. рдбेрдЯा рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдФрд░ рд╕рдд्рдпाрдкрди
- рдЖрдпाрддрдХों рдХो рдЕрдкрдиे рдбेрдЯा рдХी рддीрд╕рд░े рдкрдХ्рд╖ рд╕े рд╕рдд्рдпाрдкрди рдХрд░рд╡ाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा।
- рдпрджि рд╕рдд्рдпाрдкрди рдоें рдЧрдб़рдмрдб़ी рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै, рддो рдЖрдпाрддрдХों рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рджंрдб рд▓рдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
EU рдХे рдЖрдпाрддрдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддाрдПँ
CBAM рдХे рддрд╣рдд EU рдХे рдЖрдпाрддрдХों рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддाрдПँ рд╣ोंрдЧी:
- рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЖрдпाрддрдХ рдХो EU рдоें рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдХрд░ाрдиा рд╣ोрдЧा।
- рд╕рднी рд╕ंрдмंрдзिрдд рд░िрдкोрд░्рдЯ EU рдХे рдиिрдпाрдордХ рдиिрдХाрдп рдХो рд╕рдордп рдкрд░ рдЬрдоा рдХрд░рдиी рд╣ोंрдЧी।
- CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧा।
- рдпрджि рдХोрдИ рдЖрдпाрддрдХ рдЧрд▓рдд рдбेрдЯा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рджंрдбिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдЧрдгрдиा
CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХी рдЧрдгрдиा рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЖрдзाрд░ों рдкрд░ рдХी рдЬाрддी рд╣ै:
- рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдЧрдгрдиा: рдЙрдд्рдкाрдж рдХी рдиिрд░्рдоाрдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХुрд▓ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рдЧрдгрдиा рдХी рдЬाрддी рд╣ै।
- ETS рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг: рд╢ुрд▓्рдХ рдХी рджрд░ рдХो ETS рдмाрдЬाрд░ рджрд░ों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХрд░ рд╕рдоाрдпोрдЬрди: рдпрджि рдЖрдпाрддрдХ рджेрд╢ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рдХोрдИ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдЧू рд╣ै, рддो рдЙрд╕ рд░ाрд╢ि рдХो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рд╕े рдШрдЯाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиा рдФрд░ EU рдмाрдЬाрд░ рдоें рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдпрд╣ рдиीрддि рдХाрд░्рдмрди-рдЧрд╣рди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╕े рдиिрдкрдЯा рдЬा рд╕рдХे рдмрд▓्рдХि рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдЕрд╕ंрддुрд▓рди рднी рд░ोрдХा рдЬा рд╕рдХे।
5. CBAM рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ
- рдЗрд╕ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдХे рддрд╣рдд рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ:
- рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧ
- рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрди
- рд╕ीрдоेंрдЯ рдФрд░ рдХंрдХ्рд░ीрдЯ рдиिрд░्рдоाрдг
- рд░рд╕ाрдпрди рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ
- рд╡िрдж्рдпुрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ
- CBAM рдХा рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рд▓ाрдЧрдд рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиा рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ рдХो рд░ोрдХрдиा рд╣ै। рдпрд╣ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдФрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рднाрд░ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ (GHG) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдоें рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। CBAM рдЙрди рджेрд╢ों рдФрд░ рдХंрдкрдиिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддा рд╣ै рдЬो рдХрдо рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдоाрдирдХों рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рд╕े EU рдоें рдоाрд▓ рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
CBAM рдХे рддрд╣рдд рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ
CBAM рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд▓рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрдирдХा рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдЕрдзिрдХ рд╣ै рдФрд░ рдЬो рдКрд░्рдЬा-рдЧрд╣рди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं। рдпे рдЙрдж्рдпोрдЧ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं:
1. рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧ (Steel and Iron Industry)
рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдЙрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЖрддा рд╣ै рдЬрд╣ां рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдКрд░्рдЬा-рдЧрд╣рди рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕्рдкाрдд рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рджौрд░ाрди рдХोрдХिंрдЧ рдХोрд▓ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (CO₂) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
CBAM рдХा рдЗрд╕्рдкाрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- EU рдоें рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣ рдЖрдпाрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдХंрдкрдиिрдпों рдХो CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рд╣ोंрдЧे।
- рдмाрд╣рд░ी рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд╕्рддे рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣ рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдпूрд░ोрдкीрдп рдЗрд╕्рдкाрдд рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд▓ाрдн рдоिрд▓ेрдЧा।
- рдЙрди рджेрд╢ों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдЧा рдЬрд╣ां рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ै рдпा рдХрдордЬोрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпां рд╣ैं।
- рдЪीрди, рднाрд░рдд, рд░ूрд╕ рдФрд░ рддुрд░्рдХी рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рд╕े рдЗрд╕्рдкाрдд рдЖрдпाрдд рдкрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा।
2. рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрди (Aluminium Production)
рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдЦрдкрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдпрд╣ рдПрдХ рдЙрдЪ्рдЪ-рдХाрд░्рдмрди рдЙрдж्рдпोрдЧ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЧрд▓ाрдиे (Smelting) рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें CO₂ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ों рдХा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै।
CBAM рдХा рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг EU рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХे рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджों рдХी рдХीрдордд рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧी।
- рдЪीрди, рднाрд░рдд рдФрд░ рдордз्рдп рдкूрд░्рд╡ी рджेрд╢ों рдХे рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдЧा।
- EU рдоें рд╕्рдеाрдиीрдп рдПрд▓्рдпूрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा, рдХ्рдпोंрдХि рдмाрд╣рд░ी рдЙрдд्рдкाрдж рдорд╣ंрдЧे рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे।
- рдЧैрд░-EU рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╣рд░िрдд (Green) рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा।
3. рд╕ीрдоेंрдЯ рдФрд░ рдХंрдХ्рд░ीрдЯ рдиिрд░्рдоाрдг (Cement and Concrete Industry)
рд╕ीрдоेंрдЯ рдиिрд░्рдоाрдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдЪूрдиा рдкрдд्рдерд░ рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдХे рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (CaO) рдоें рдмрджрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧ GHG рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд рд╣ै।
CBAM рдХा рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рд╕ीрдоेंрдЯ рдХी рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧी।
- рдЪीрди, рддुрд░्рдХी, рднाрд░рдд рдФрд░ рд╡िрдпрддрдиाрдо рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд╕्рддे рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдд्рдкाрджों рдХी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдХрдо рд╣ो рдЬाрдПрдЧी।
- EU рдХे рдЕंрджрд░ рдХे рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдоें рдмрдв़рдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ेंрдЧे।
- рд╕ीрдоेंрдЯ рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдХो рдирдИ рддрдХрдиीрдХों (рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдмрди рдХैрдк्рдЪрд░ рдФрд░ рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ - CCS) рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрдиा рдкрдб़ेрдЧा।
4. рд░рд╕ाрдпрди рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ (Chemical and Fertilizer Industry)
рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдиिрд░्рдоाрдг, рднाрд░ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдКрд░्рдЬा рдХी рдЦрдкрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдиाрдЗрдЯ्рд░рд╕ рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (N₂O) рдФрд░ CO₂ рдХा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рддा рд╣ै।
CBAM рдХा рд░рд╕ाрдпрди рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдоें рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХी рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ेрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдЧा।
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рд░ूрд╕ рдФрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдЬैрд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрдаिрди рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
- EU рдХी рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╣рд░िрдд рдЙрд░्рд╡рд░рдХ (Green Fertilizers) рдЙрдд्рдкाрджрди рдХी рдУрд░ рдмрдв़рдиे рдХा рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдоिрд▓ेрдЧा।
- рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрдоोрдиिрдпा рдФрд░ рдиाрдЗрдЯ्рд░ोрдЬрди рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧी।
5. рд╡िрдж्рдпुрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ (Power Generation and Energy Industries)
рд╡िрдж्рдпुрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрдиों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдпрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧ CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд░ोрдд рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।
CBAM рдХा рд╡िрдж्рдпुрдд рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдХोрдпрд▓ा-рдЖрдзाрд░िрдд рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдд्рдкाрджрди рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХे рджौрд░ाрди рднाрд░ी рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा (Renewable Energy) рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдлाрдпрджा рд╣ोрдЧा।
- рдКрд░्рдЬा-рдЧрд╣рди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдкрд░ рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- EU рдХी рдЖрдпाрдд рдиीрддिрдпों рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЕрдиुрдХूрд▓рди рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдмрд▓ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
CBAM рдХा рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдкрд░ рдХрдИ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेंрдЧे, рдЬो рдЙрдирдХे рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдиीрддिрдпों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
1. рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рд╕े EU рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рдиिрд░्рдпाрдд рдорд╣ंрдЧा рд╣ो рдЬाрдПрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд▓ाрдн рдХрдо рд╣ोрдЧा।
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдм्рд░ाрдЬीрд▓, рд░ूрд╕ рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдл्рд░ीрдХा рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдХाрд░्рдмрди-рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдиाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
2. рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдХрдИ рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХी рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ेрдЧी।
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ рд╣ोрдЧी।
3. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рднाрд╡
- рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдХрдИ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдкुрдирд░्рдЧрдаिрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- рдЬिрди рджेрд╢ों рдоें рдХोрдпрд▓ा-рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ै, рд╡े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोंрдЧे।
4. рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдФрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рд╕рд░рдХाрд░ों рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдиीрддिрдпां рдмрдиाрдиी рд╣ोंрдЧी।
- рдХाрд░्рдмрди-рддрдЯрд╕्рде рддрдХрдиीрдХों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ी рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдпोрдЬрдиाрдПं рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोंрдЧी।
5. рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рд╕े рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдХрдоी рдЖрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╣ै।
- рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдиीрддिрдпों рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु-рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рдоाрдирдХों рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрдв़ेрдЧा।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдиीрддि рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдиीрддिрдпों рдкрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рд╕े рдкрдб़ेрдЧा। рдпрд╣ рдЙрди рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рд╣ै рдЬो рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди-рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рдиीрддि рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рд░рдгрдиीрддिрдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЖрдЧे рдХी рд░ाрд╣:
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХो рдХрдо рдХाрд░्рдмрди-рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рддрдХрдиीрдХों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕рдордЭौрддों рдоें рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा।
- CBAM рдХो рд╕ुрдЪाрд░ू рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП EU рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा।
рдпрд╣ рдиीрддि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ाрдПрдЧी рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХो рдордЬрдмूрддी рдк्рд░рджाрди рдХрд░ेрдЧी।
6. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╕ंрднाрд╡िрдд рдмрджрд▓ाрд╡
- рд╡िрдХрд╕िрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдардиों (WTO) рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдзिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХी рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
- CBAM рд╕े рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рднाрд╡:
- рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- MSME (рд╕ूрдХ्рд╖्рдо, рд▓рдШु рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпрдо) рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рдд рдХी рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиीрддिрдпों рдХा рдкрд░िрджृрд╢्рдп
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рдПрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдЙрдкाрдп рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЙрди рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдиा рд╣ै рдЬो EU рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрдо рдХрдаोрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдиीрддिрдпों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддे рд╣ैं। CBAM рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рдФрд░ "рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ" (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЗрд╕ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддिрдпों, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЙрдд्рдкाрджрди, рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдзों рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╕ंрднाрд╡िрдд рдмрджрд▓ाрд╡
CBAM рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोंрдЧे:
1. рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдоें рдЧिрд░ाрд╡рдЯ
рдЬो рджेрд╢ рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╡े EU рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ेंрдЧे।
- рдЪीрди, рднाрд░рдд, рд░ूрд╕ рдФрд░ рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рд╕े рдЗрд╕्рдкाрдд, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо, рд╕ीрдоेंрдЯ, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдЧा।
- рдЗрди рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рджेрдиा рд╣ोрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдШрдЯेрдЧी।
2. рдЧ्рд░ीрди рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░
CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдХрдИ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рдмрди-рддрдЯрд╕्рде рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрдиा рдкрдб़ेрдЧा।
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा (Green Energy) рдЖрдзाрд░िрдд рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдЧी।
- рдирд╡ाрдЪाрд░ (Innovation) рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди (R&D) рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा, рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░िрдХ рд╡ाрд╣рдиों рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди-рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХा рддेрдЬी рд╕े рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрдЧा।
3. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдзों рдоें рдЕрд╕्рдеिрд░рддा
CBAM рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдХुрдЫ рджेрд╢ों рдоें EU рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╡िрд╡ाрдж рдмрдв़ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдпрд╣ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрдж (Protectionism) рдХे рд░ूрдк рдоें рджिрдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдЧैрд░-EU рджेрд╢ CBAM рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди (WTO) рдоें рдЪुрдиौрддी рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рд╡िрдХрд╕िрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╡िрдХрд╕िрдд рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдЧा:
рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- CBAM рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдХрдо рдХाрд░्рдмрди-рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рддрдХрдиीрдХों рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрдиे рдоें рд▓ाрдн рд╣ोрдЧा।
- рдпूрд░ोрдк, рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЬाрдкाрди рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдХोрд░िрдпा рдЬैрд╕ी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдПं рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдмрдв़рдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ेंрдЧी।
- рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдХी рдХंрдкрдиिрдпां рдирдИ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдоें рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ेंрдЧी рдФрд░ рд╣рд░िрдд рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेंрдЧी।
рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдм्рд░ाрдЬीрд▓, рд░ूрд╕ рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдорд╣ंрдЧे рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे।
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдХे рд▓िрдП рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдкूंрдЬी рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
- MSME (рд╕ूрдХ्рд╖्рдо, рд▓рдШु рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпрдо) рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдкрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा, рдХ्рдпोंрдХि рд╡े рдирдП рдоाрдирдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ेंрдЧे।
CBAM рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдардиों (WTO) рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдзिрдпों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
1. рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди (WTO) рдХे рдиिрдпрдоों рд╕े рдЯрдХрд░ाрд╡
CBAM рдХो WTO рдХे "рдЧैрд░-рднेрджрднाрд╡ рд╕िрдж्рдзांрдд" (Non-Discrimination Principle) рдФрд░ "рд╕рдоाрди рдЕрд╡рд╕рд░ рдиीрддि" (Most Favoured Nation - MFN) рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдоाрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдХुрдЫ рджेрд╢ CBAM рдХो WTO рдоें рдЪुрдиौрддी рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- WTO рдХो рдпрд╣ рддрдп рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдХि CBAM рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдПрдХ рдЙрдкрдХрд░рдг рд╣ै рдпा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрдж рдХी рдиीрддि।
2. рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдзिрдпों рдФрд░ рдж्рд╡िрдкрдХ्рд╖ीрдп рд╕рдордЭौрддों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдзिрдпों рдкрд░ рднी рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ेрдЧा।
- EU рдХो рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рдирдИ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдзिрдпाँ рдмрдиाрдиी рдкрдб़ेंрдЧी।
- рдХुрдЫ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП CBAM рдЫूрдЯ (Exemption) рдпा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рддрдп рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдФрд░ рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХ рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХी рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
1. рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
рднाрд░рдд CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдиीрддिрдЧрдд рдХрджрдо рдЙрдаा рд╕рдХрддा рд╣ै:
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЯ्рд░ेрдбिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо (Carbon Trading System) рдФрд░ рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХो рдмрдв़ा рд╕рдХрддी рд╣ै।
- CBAM рдХे рдЦिрд▓ाрдл WTO рдоें рд╡िрд░ोрдз рджрд░्рдЬ рдХрд░ा рд╕рдХрддी рд╣ै।
- рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХो рдФрд░ рдмрдв़ाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।
2. рдЪीрди рдХी рд╕्рдеिрддि
рдЪीрди CBAM рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рджेрд╢ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ोрдЧा:
- рдЪीрди рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдХो рддेрдЬी рд╕े рдЕрдкрдиाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।
- рдЪीрди рдпूрд░ोрдк рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХे рд▓िрдП рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рдкाрджрди рд░рдгрдиीрддि рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
3. рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
рдЕрдоेрд░िрдХा рднी CBAM рдЬैрд╕ी рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।
- рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рдиीрддि рдЕрдкрдиे рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиे рдФрд░ EU рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ोрдЧी।
- рдЕрдоेрд░िрдХा рдЕрдкрдиे рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд▓ाрдн рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП CBAM рдХे рд╕ाрде рд╕рдорди्рд╡рдп рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
CBAM рд╕े рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рднाрд╡
рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ CBAM рдХा рдЧрд╣рд░ा рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ेрдЧा, рдЦाрд╕рдХрд░ рдЗрд╕्рдкाрдд, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдФрд░ MSME рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдкрд░।
1. рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рддीрдп рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдХंрдкрдиिрдпों рдХो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा।
- рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़рдиे рд╕े рдиिрд░्рдпाрдд рдоें рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рдЖ рд╕рдХрддी рд╣ै।
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рдХрдЯौрддी рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдирдП рдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╣ोंрдЧे।
2. MSME (рд╕ूрдХ्рд╖्рдо, рд▓рдШु рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпрдо) рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- MSME рдХंрдкрдиिрдпां CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдПंрдЧी।
- рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рдорд╣ंрдЧा рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрдЧा।
- рдиिрд░्рдпाрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдиे рд╕े рд▓ाрдЦों рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпрдоों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдЧा।
рднाрд░рдд рдХी рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиीрддिрдпों рдХा рдкрд░िрджृрд╢्рдп
рднाрд░рдд рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиी рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдиीрддिрдпों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा:
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрд░्рдмрди рдЯ्рд░ेрдбिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо: рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдЯ्рд░ेрдбिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиा рд░рд╣ी рд╣ै।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рд▓рдХ्рд╖्рдп: рднाрд░рдд рдиे 2070 рддрдХ рдиेрдЯ-рдЬ़ीрд░ो (Net-Zero) рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рд╣ै।
- рдЧ्рд░ीрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди: рд╕рд░рдХाрд░ рд╣рд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╕рдм्рд╕िрдбी рджेрдХрд░ CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓ेрдЧा। рднाрд░рдд, рдЪीрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЗрд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдмाрдзा рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЗрд╕े рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХों рдФрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдХे рднाрд░рдд рдЕрдкрдиी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд╕्рдеिрддि рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЖрдЧे рдХी рд░рдгрдиीрддि:
- рднाрд░рдд рдХो рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдиीрддिрдЧрдд рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рдиे рд╣ोंрдЧे рддाрдХि MSME рд╕ेрдХ्рдЯрд░ CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯ рд╕рдХे।
- рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоंрдЪों рдкрд░ рднाрд░рдд рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, CBAM рди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдЪुрдиौрддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХो рд╣рд░िрдд рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдУрд░ рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрд╡рд╕рд░ рднी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
7. CBAM рдкрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдиीрддि рдиिрд░्рдоाрдг
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдХा CBAM рдвांрдЪा рдФрд░ рдЗрд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
- рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг: рдХ्рдпा рдЕрдоेрд░िрдХा CBAM рдХो рдЕрдкрдиाрдПрдЧा?
- рдЪीрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЪुрдиौрддिрдпाँ
- рднाрд░рдд рдХी рд░рдгрдиीрддि: CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрднाрд╡िрдд рдиीрддिрдпाँ
- рдЕрди्рдп G7 рдФрд░ G20 рджेрд╢ों рдХी рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддि
CBAM рдкрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдиीрддि рдиिрд░्рдоाрдг
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдПрдХ рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдиीрддि рд╣ै рдЬिрд╕े рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдиे рдЕрдкрдиाрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрди рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓рдЧाрдиा рд╣ै, рдЬिрдирдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рдЕрдзिрдХ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рд╕ाрде рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдиीрддि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рдирдпा рд░ूрдк рджे рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।
CBAM рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдзों рдкрд░ рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें, рд╣рдо CBAM рдкрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा, рдЙрдирдХी рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рдиीрддि рдиिрд░्рдоाрдг рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░ेंрдЧे।
рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдХा CBAM рдвांрдЪा рдФрд░ рдЗрд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдиे CBAM рдХो рдпूрд░ोрдкिрдпрди рдЧ्рд░ीрди рдбीрд▓ (European Green Deal) рдХे рд╣िрд╕्рд╕े рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рдХिрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 2050 рддрдХ рдХाрд░्рдмрди-рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдирдиा рд╣ै। CBAM рдХा рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдЪрд░рдгрдмрдж्рдз рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣ोрдЧा:
1. CBAM рдХा рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдЪрд░рдг (2023-2025)
- 1 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2023 рд╕े CBAM рдХे рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдЪрд░рдг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ।
- рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рд╕े рдЬुрдб़े рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджेрдиी рд╣ोрдЧी, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдЕрд╡рдзि рдоें рдХोрдИ рд╢ुрд▓्рдХ рдирд╣ीं рд▓рдЧेрдЧा।
2. CBAM рдХा рдкूрд░्рдг рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди (2026-2034)
- 1 рдЬрдирд╡рд░ी 2026 рд╕े, CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддा рд▓ाрдЧू рд╣ोрдЧी।
- 2034 рддрдХ, рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░ рджेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдЧैрд░-EU рджेрд╢ों рдХे рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рд╣ोрдиा рдкрдб़ेрдЧा।
3. CBAM рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ
CBAM рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै рдЬो рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬैрд╕े:
- рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рд▓ौрд╣
- рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо
- рд╕ीрдоेंрдЯ
- рдЙрд░्рд╡рд░рдХ
- рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди
4. CBAM рдк्рд░рдоाрдгрди рдФрд░ рд╢ुрд▓्рдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी
- EU рдХे рдЖрдпाрддрдХों рдХो CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рд╣ोंрдЧे।
- рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдХी рдХीрдордд EU Emissions Trading System (ETS) рдХे рддрд╣рдд рддрдп рдХी рдЬाрдПрдЧी।
- рдпрджि рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд▓ाрдЧू рд╣ै, рддो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдоें рдЫूрдЯ рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг: рдХ्рдпा рдЕрдоेрд░िрдХा CBAM рдХो рдЕрдкрдиाрдПрдЧा?
1. рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें CBAM рдЕрдкрдиाрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा
рдЕрдоेрд░िрдХा рдЕрднी рддрдХ CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдиिрд░्рдгрдп рдирд╣ीं рд▓े рдкाрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджे рд░рд╣ा рд╣ै।
2. рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рдоौрдЬूрджा рдиीрддिрдпाँ
- рдЕрдоेрд░िрдХा рдиे 2050 рддрдХ рдХाрд░्рдмрди-рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдирдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рд╣ै।
- рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдпूрд░ोрдк рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдмрдв़ाрдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиा рд░рд╣ा рд╣ै।
- Clean Competition Act рдЬैрд╕े рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд╡िрдзेрдпрдХों рдХे рддрд╣рдд CBAM рдЬैрд╕ी рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै।
3. рд╕ंрднाрд╡िрдд рдк्рд░рднाрд╡
- рдпрджि рдЕрдоेрд░िрдХा CBAM рдЬैрд╕ी рдиीрддि рдЕрдкрдиाрддा рд╣ै, рддो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдмрдб़ा рдмрджрд▓ाрд╡ рдЖ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдпूрд░ोрдк рдХे рдмीрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдордЬрдмूрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЪीрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рджрдмाрд╡ рдмрдв़ेрдЧा।
- рдЕрдоेрд░िрдХी рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд▓ाрдн рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╡े рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдЧ्рд░ीрди рдПрдирд░्рдЬी рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
рдЪीрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЪुрдиौрддिрдпाँ
1. рдЪीрди рдкрд░ CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡
рдЪीрди рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХेंрдж्рд░ рд╣ै рдФрд░ рдпूрд░ोрдк рдХो рдЗрд╕्рдкाрдд, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо, рд╕ीрдоेंрдЯ рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдиिрд░्рдпाрддрдХ рднी рд╣ै। CBAM рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рдЪीрди рдХी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдкрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
2. рдЪीрди рдХी рд░рдгрдиीрддिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
- рдЪीрди рдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдпोрдЬрдиा (National Emissions Trading Scheme - ETS) рд▓ाрдЧू рдХी рд╣ै, рдЬो рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╕ीрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
- рдЪीрди рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдоें рднाрд░ी рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें।
- рдЪीрди CBAM рдХो рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрджी рдиीрддि (Protectionism) рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ WTO рдоें рдЗрд╕рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаा рд╕рдХрддा рд╣ै।
3. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдЪीрди рд╕े рдпूрд░ोрдк рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдиिрд░्рдпाрдд рдХी рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧी।
- рдпрджि рдЪीрди CBAM рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддा, рддो рдЙрд╕े рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдмाрдЬाрд░ों рдХी рддрд▓ाрд╢ рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी।
- рдЪीрди, рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ CBAM рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХूрдЯрдиीрддिрдХ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рднाрд░рдд рдХी рд░рдгрдиीрддि: CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрднाрд╡िрдд рдиीрддिрдпाँ
1. рднाрд░рдд рдкрд░ CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рдд рд╕े рдпूрд░ोрдк рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЗрд╕्рдкाрдд рдФрд░ рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧेрдЧा।
- MSME рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдХрдаिрдиाрдЗрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा।
2. рднाрд░рдд рдХी рд╕ंрднाрд╡िрдд рдиीрддिрдпाँ
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрд░्рдмрди рдмाрдЬाрд░: рднाрд░рдд рдХो рдЕрдкрдиे рд╕्рд╡рдпं рдХे рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- рдЧ्рд░ीрди рдПрдирд░्рдЬी рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдз्рдпाрди: рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
- EU рдХे рд╕ाрде рдмाрддрдЪीрдд: рднाрд░рдд рдХो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рдоें рдЫूрдЯ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП EU рд╕े рд╕рдордЭौрддा рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- MSME рдХे рд▓िрдП рд╕рдм्рд╕िрдбी: рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпрдоों рдХो рдирдИ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдиीрддिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рджेрдиी рд╣ोрдЧी।
3. WTO рдоें рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдеिрддि
рднाрд░рдд WTO рдоें CBAM рдХो рдПрдХ рдЧैрд░-рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдиीрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдЪुрдиौрддी рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдЪीрди, рд░ूрд╕ рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЕрди्рдп G7 рдФрд░ G20 рджेрд╢ों рдХी рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддि
1. рдЬाрдкाрди рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдХोрд░िрдпा
- рдпे рджेрд╢ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓ाрдЧू рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
- рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХों рдкрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं।
2. рдХрдиाрдбा рдФрд░ рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा
- рдХрдиाрдбा рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓ाрдЧू рдХрд░ рдЪुрдХा рд╣ै।
- рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдЕрдкрдиे рдЦрдирди рдЙрдж्рдпोрдЧ рдкрд░ CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।
3. рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдФрд░ рд░ूрд╕
- рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдЕрдкрдиी рдХृрд╖ि рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП CBAM рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рд░ूрд╕ рдХोрдпрд▓ा рдФрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдкрд░ CBAM рд╕े рдЧंрднीрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ेрдЧा।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЙрдкाрдпों рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоोрдб़ рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдиे рдЗрд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХी рдаोрд╕ рдпोрдЬрдиा рдмрдиाрдИ рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЪीрди, рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
рднाрд░рдд рдХो рдЕрдкрдиी рд░рдгрдиीрддि рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рд╣ोंрдЧे:
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдмाрдЬाрд░ рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा।
- EU рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕рдордЭौрддों рдоें CBAM рдкрд░ рдЫूрдЯ рдХी рдоांрдЧ рдХрд░рдиा।
- WTO рдоें CBAM рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдХूрдЯрдиीрддि рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा।
- MSME рдФрд░ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдерди рджेрдиा।
CBAM рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдиीрддि рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрдкрдХрд░рдг рднी рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЕрдЧрд░ рдЗрд╕े рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдП।
8. CBAM рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп (Climate Justice)
- рдХ्рдпा CBAM рдПрдХ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рд╣ै?
- рд╡िрдХрд╕िрдд рдмрдиाрдо рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡
- рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рдмोрдЭ
- CBAM рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдЙрдардиे рд╡ाрд▓ी рдоुрдЦ्рдп рдЪिंрддाрдПँ
- рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрд░ WTO рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд CBAM рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢
CBAM рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп (Climate Justice)
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХो рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдиे рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЙрди рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рд╡рд╕्рддुрдУं рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдиा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкрд░ рдХрдаोрд░ рдиीрддिрдпाँ рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ैं। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рдиीрддि "рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп" (Climate Justice) рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ै рдпा рдирд╣ीं, рдпрд╣ рдПрдХ рдмрд╣рд╕ рдХा рд╡िрд╖рдп рд╣ै।
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд▓िрдП рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ рджेрд╢ (рдоुрдЦ्рдпрддः рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢) рдЕрдкрдиी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ें рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдУं рдХो рд╣рд░ा-рднрд░ा (Green) рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें। рд▓ेрдХिрди CBAM рдЬैрд╕ी рдиीрддिрдпाँ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмोрдЭ рдбाрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдХ्рдпा CBAM рдПрдХ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рд╣ै?
CBAM рдХो EU рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ рдЗрд╕े рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрджी (Protectionist) рдХрджрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦ рд░рд╣े рд╣ैं।
CBAM рдХी рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рддрд░्рдХ
-
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा:
- рд╕рднी рджेрд╢ों рдХो рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдпोрдЧрджाрди рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।
- CBAM рдЙрди рджेрд╢ों рдХो рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рдХрдордЬोрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпाँ рдЕрдкрдиाрддे рд╣ैं।
-
EU рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдиुрдХрд╕ाрди рд╕े рдмрдЪाрдиा:
- рдпूрд░ोрдкीрдп рдХंрдкрдиिрдпाँ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी Emissions Trading System (ETS) рдХे рддрд╣рдд рдХाрд░्рдмрди рдХрд░ рдЪुрдХा рд░рд╣ी рд╣ैं।
- рд╕рд╕्рддे, рдХाрд░्рдмрди-рдЧрд╣рди рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдЖрдпाрдд рд╕्рдеाрдиीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪा рд╕рдХрддा рд╣ै।
-
рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдЧ्рд░ीрди рддрдХрдиीрдХ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा:
- CBAM рдЙрди рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं।
- рдпрд╣ рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рддрдХрдиीрдХों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдЧा।
CBAM рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рддрд░्рдХ
-
рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЖрд░्рдеिрдХ рдмोрдЭ:
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдорд╣ंрдЧे рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे।
- рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХी рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ेрдЧा।
-
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп рд╕िрдж्рдзांрдд рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди:
- рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдиे рдЕрддीрдд рдоें рднाрд░ी рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХिрдпा, рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рд╡े рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдХрдаोрд░ рдиिрдпрдо рдеोрдк рд░рд╣े рд╣ैं।
- рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдк्рд░рджूрд╖рдХों рдХो рдЕрдзिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рджेрдиी рдЪाрд╣िрдП।
-
WTO рдХे рдиिрдпрдоों рдХे рдЦिрд▓ाрдл:
- CBAM, WTO рдХे рдЧैрд░-рднेрджрднाрд╡ (Non-Discrimination) рдФрд░ рдоुрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕िрдж्рдзांрддों рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╡िрдХрд╕िрдд рдмрдиाрдо рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡
рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рднी рд╣ै рдХि рдХौрди рд╕ा рджेрд╢ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕े рд╕рдоाрдзाрди рдоें рдХिрддрдиा рдпोрдЧрджाрди рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।
1. рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी
- рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि рдХे рдмाрдж рд╕े рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों (рдЬैрд╕े рдЕрдоेрд░िрдХा, рдпूрд░ोрдк, рдЬाрдкाрди) рдиे рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें CO₂ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХिрдпा рд╣ै।
- рдЗрди рджेрд╢ों рдХी рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рдЧрддि рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै рдФрд░ рдЕрдм рд╡े рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдХрдб़े рдиिрдпрдо рдеोрдк рд░рд╣े рд╣ैं।
- рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे "рд╕ाрдЭा рд▓ेрдХिрди рд╡िрднेрджिрдд рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡" (Common but Differentiated Responsibilities - CBDR) рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдХो рдЕрдзिрдХ рд╡िрдд्рддीрдп рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рджेрдиी рдЪाрд╣िрдП।
2. рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХी рд╕्рдеिрддि
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдм्рд░ाрдЬीрд▓, рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдл्рд░ीрдХा рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рдХा рдЕрднी рднी рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдЬाрд░ी рд╣ै।
- рдЗрди рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдЧрд░ीрдмी рдЙрди्рдоूрд▓рди рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╣ै।
- рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧाрдиे рд╕े рдЗрдирдХे рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ेрдЧा।
3. рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп рдФрд░ CBAM рдХा рдЯрдХрд░ाрд╡
- рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ CBAM рдЬैрд╕ी рдиीрддिрдпों рд╕े рдЕрдкрдиी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдУं рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
- рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों (рдЬैрд╕े рднाрд░рдд, рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢, рдЕрдл्рд░ीрдХा) рдкрд░ рдкрдб़рддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рд╡े рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдХрдо рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рд╣ैं।
- CBAM рдЗрди рджेрд╢ों рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдмाрдзा рдбाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬो рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣ै।
рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рдмोрдЭ
CBAM рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рджрдмाрд╡ рдмрдв़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
1. рдЖрдпाрдд рд╢ुрд▓्рдХ рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдЧा
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЗрд╕्рдкाрдд, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдФрд░ рд╕ीрдоेंрдЯ рдЬैрд╕े рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХрд░ рд▓рдЧेрдЧा।
- рдЗрд╕рд╕े рдЗрди рдЙрдд्рдкाрджों рдХी рдХीрдордд рдмрдв़ेрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдЧा।
2. рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдоें рд╡ृрдж्рдзि
- рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд (Green) рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░ी рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ोрдЧी।
- рдирдП рдХाрд░्рдмрди рдХैрдк्рдЪрд░ рдФрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╕ीрдоिрдд рд╣ै।
3. MSME рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдиुрдХрд╕ाрди
- рд╕ूрдХ्рд╖्рдо, рд▓рдШु рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпрдо (MSME) рдЬो рдпूрд░ोрдк рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡े CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдоें рдкिрдЫрдб़ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдирд╣ीं рд╣ैं।
CBAM рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдЙрдардиे рд╡ाрд▓ी рдоुрдЦ्рдп рдЪिंрддाрдПँ
CBAM рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рдЕрдкрдиी рдЪिंрддाрдУं рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рд╣ै:
- рдпрд╣ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрдж (Protectionism) рдХा рдПрдХ рдирдпा рд░ूрдк рд╣ै।
- рдпрд╣ рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡ृрдж्рдзि рдХो рдмाрдзिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- WTO рдХे рдоुрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕िрдж्рдзांрддों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣ै।
- рдпूрд░ोрдк рдЕрдкрдиी рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрд░ WTO рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд CBAM рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢
1. рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди (WTO) рдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг
- WTO рдХे рдХрдИ рд╕рджрд╕्рдп рджेрд╢ों рдиे CBAM рдХो рдЧैрд░-рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рд╣ै।
- WTO рдХे рдиिрдпрдоों рдХे рддрд╣рдд, рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддि рдХो рдЧैрд░-рднेрджрднाрд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рд╕рдоाрди рдЕрд╡рд╕рд░ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рдХुрдЫ рджेрд╢ рдЗрд╕े WTO рдоें рдЪुрдиौрддी рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं।
2. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ (UN) рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рди्рдпाрдп
- UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change) рдХे рддрд╣рдд CBDR рд╕िрдж्рдзांрдд рдХрд╣рддा рд╣ै рдХि рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдХो рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдоें рдЕрдзिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- UN рдоें рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдиे CBAM рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЪिंрддा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी рд╣ै।
- рдЧ्рд░ीрди рдХ्рд▓ाрдЗрдоेрдЯ рдлंрдб (Green Climate Fund) рдЬैрд╕े рдЙрдкाрдпों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рджेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рдПрдХ рдЬрдЯिрд▓ рдФрд░ рд╡िрд╡ाрджाрд╕्рдкрдж рдиीрддि рд╣ै। рдпрд╣ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдирдИ рдЪुрдиौрддी рднी рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
CBAM рдХो рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХрджрдо:
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рджी рдЬाрдП।
- WTO рдФрд░ UN рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдПрдХ рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдиीрддि рдмрдиाрдИ рдЬाрдП।
- MSME рдФрд░ рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдЫूрдЯ рджी рдЬाрдП।
- рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджिрдпा рдЬाрдП।
рдпрджि CBAM рдХो рдЕрдзिрдХ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдФрд░ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдмрдиाрдпा рдЬाрдП, рддो рдпрд╣ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдоें рдПрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдиीрддि рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
9. CBAM рдХा рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рдЪुрдиौрддिрдпाँ
- рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЪुрдиौрддिрдпाँ
- рддрдХрдиीрдХी рдЬрдЯिрд▓рддाрдПँ: рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХрдаिрдиाрдИ
- рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рд╡िрд╡ाрдж (Trade Wars)
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡िрдд्рддीрдп рджрдмाрд╡
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдХрдоी
CBAM рдХा рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рдЪुрдиौрддिрдпाँ
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рдПрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। CBAM рдХा рдоुрдЦ्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЙрди рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рдЙрдд्рдкाрджों рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рд╢ुрд▓्рдХ рд▓рдЧाрдиा рд╣ै рдЬो рдХрдаोрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдХा рдкाрд▓рди рдирд╣ीं рдХрд░рддे рд╣ैं।
рд╣ाрд▓ांрдХि, CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдоें рдХрдИ рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ, рддрдХрдиीрдХी, рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдФрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рдЪुрдиौрддिрдпाँ рд╕ाрдордиे рдЖ рд╕рдХрддी рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдпрд╣ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рднी рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓ेрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рджрдмाрд╡ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЪुрдиौрддिрдпाँ
CBAM рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдвाँрдЪे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
1. рдбेрдЯा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдФрд░ рд╕рдд्рдпाрдкрди
- CBAM рдХे рддрд╣рдд рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдХी рд╕рдЯीрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдиी рд╣ोрдЧी।
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХे рдоाрдирдХों рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЙрдирдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдХрд░рдиा рдХрдаिрди рд╣ोрдЧा।
2. рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдЬрдЯिрд▓рддा
- EU рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдвाँрдЪे рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рд╣ोंрдЧे рддाрдХि CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХे।
- рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЖрдпाрддिрдд рдЙрдд्рдкाрдж рдХे рдХाрд░्рдмрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рдиा рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЬрдЯिрд▓ рдФрд░ рдорд╣ंрдЧा рд╣ोрдЧा।
3. рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдмाрдзाрдПँ
- рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдоें рдХाрд░्рдмрди рдбेрдЯा рд░िрдХॉрд░्рдбिंрдЧ рдФрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдХी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдирд╣ीं рд╣ै।
- рдЫोрдЯे рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпोрдЧों (MSME) рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдПрдХ рдЬрдЯिрд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ोрдЧी।
4. рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕рдордЭौрддों рдХे рд╕ाрде рд╕рдорди्рд╡рдп
- CBAM рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕рдордЭौрддों рдХे рд╕ाрде рдХैрд╕े рдЬोрдб़ा рдЬाрдП, рдпрд╣ рдПрдХ рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рд╣ोрдЧी।
- рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди (WTO) рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиिрдХाрдпों рдХो CBAM рдХे рд╕ाрде рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдЗрдпाँ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рддрдХрдиीрдХी рдЬрдЯिрд▓рддाрдПँ: рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХрдаिрдиाрдИ
1. рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХी рд╕рдЯीрдХ рдоाрдк
- рд╣рд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рджौрд░ाрди рдЙрдд्рдкрди्рди рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рд╕рдЯीрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоाрдкрдиा рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ै।
- рд╡िрднिрди्рди рджेрд╢ों рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрдХрдиीрдХी рдоाрдирдХ рдФрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рдбेрдЯा рдПрдХрдд्рд░ рдХрд░рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
2. рдк्рд░рдоाрдгрди рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХी рдЬрдЯिрд▓рддा
- CBAM рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдХैрд╕े рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЬाрдПँрдЧे, рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ै।
- рдХ्рдпा рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдХिрд╕ी рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдиिрдХाрдп рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЬाрдПँрдЧे рдпा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░?
3. рдзोрдЦाрдзрдб़ी рдФрд░ рдбेрдЯा рд╣ेрд░рдлेрд░ рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा
- рдХुрдЫ рдХंрдкрдиिрдпाँ рдФрд░ рджेрд╢ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рджिрдЦाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╕рдд्рдпाрдкрди рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ рд╕рдХрддी рд╣ै।
4. рдЫोрдЯे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों рдФрд░ рдЙрднрд░рддे рдмाрдЬाрд░ों рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ
- рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдорд╣ंрдЧे рдХाрд░्рдмрди рдк्рд░рдоाрдгрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी।
- рд╡े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдмाрдЬाрд░ рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдХрд░рдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рд╡िрд╡ाрдж (Trade Wars)
CBAM рдХे рдХाрд░рдг рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдХрдИ рд╡िрд╡ाрдж рдФрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
1. WTO рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╡िрд╡ाрдж
- CBAM рдХो рдХрдИ рджेрд╢ WTO рдоें рдЪुрдиौрддी рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЧैрд░-рднेрджрднाрд╡ рдФрд░ рдоुрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдпрджि WTO CBAM рдХो рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдоाрдирддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╡िрд╡ाрджों рдХो рдЬрди्рдо рджे рд╕рдХрддा рд╣ै।
2. рд╡िрдХрд╕िрдд рдмрдиाрдо рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░ рддрдиाрд╡
- рдЪीрди, рднाрд░рдд, рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдФрд░ рд░ूрд╕ рдЬैрд╕े рджेрд╢ों рдиे рдкрд╣рд▓े рд╣ी CBAM рдкрд░ рдЪिंрддा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी рд╣ै।
- рдпрджि рдЗрди рджेрд╢ों рдХो CBAM рдХे рдХाрд░рдг рднाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рд╡े рдк्рд░рддिрд░ोрдзी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддिрдпाँ рдЕрдкрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
3. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдоें рдмрджрд▓ाрд╡
- EU рдХे рдмाрд╣рд░ рд╕्рдеिрдд рдХрдИ рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХेंрдж्рд░ों рдХो рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं।
- рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЪीрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рдк्рд░рдоुрдЦ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдПँ CBAM рдХा рдЬрд╡ाрдм рдЕрдкрдиी рдиीрддिрдпों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдХे рджे рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡िрдд्рддीрдп рджрдмाрд╡
1. рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд▓ाрдЧрдд рдоें рд╡ृрдж्рдзि
- CBAM рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдоें рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧी।
- рдпूрд░ोрдк рдХो рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЙрдд्рдкाрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рд╣рд░िрдд (Green) рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░ी рдкूंрдЬी рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
2. рдиिрд░्рдпाрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рд╕े рдЗрд╕्рдкाрдд, рд╕ीрдоेंрдЯ, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдЧा।
- CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЗрди рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХрддा рдШрдЯ рдЬाрдПрдЧी।
3. рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
- рдпрджि рдЙрдж्рдпोрдЧ CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдоंрджी рдХा рд╢िрдХाрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं, рддो рдЗрд╕рд╕े рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧों рдХी рдиौрдХрд░िрдпाँ рдЦрддрд░े рдоें рдкрдб़ рд╕рдХрддी рд╣ैं।
- рдЫोрдЯे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों (MSMEs) рдХो рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдЧा।
рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
1. рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЕрд╕ंрддुрд▓рди
- CBAM рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╕े рдХेрд╡рд▓ EU рдХो рд▓ाрдн рдоिрд▓ेрдЧा, рдЬрдмрдХि рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдорд╣ंрдЧे рд╣ो рдЬाрдПँрдЧे।
- рдпрд╣ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЕрд╕рдоाрдирддा рдХो рдЬрди्рдо рджे рд╕рдХрддा рд╣ै।
2. рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рджрдмाрд╡
- рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдЕрдзिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा।
- рдпрд╣ рдЫोрдЯे рдФрд░ рдордз्рдпрдо рдЙрдж्рдпрдоों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдХрдаिрди рдЪुрдиौрддी рд╣ोрдЧी।
3. рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоाрд░्рдЧों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡
- рдХुрдЫ рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдЖрдкूрд░्рддि рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं।
- рдЗрд╕рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ्рд╕ рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдЖ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдХрдоी
1. рдЧ्рд░ीрди рдПрдирд░्рдЬी рдХे рд▓िрдП рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд
- CBAM рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों (рд╕ौрд░, рдкрд╡рди, рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди) рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- рд▓ेрдХिрди рдЗрди рджेрд╢ों рдХे рдкाрд╕ рдЗрддрдиे рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрд╕ाрдзрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ैं।
2. рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХी рднूрдоिрдХा
- рд╡рд░्рд▓्рдб рдмैंрдХ рдФрд░ IMF рдЬैрд╕े рд╕ंрдЧрдардиों рдХो рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЧ्рд░ीрди рдлाрдЗрдиेंрд╕िंрдЧ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиी рд╣ोрдЧी।
- рд▓ेрдХिрди рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рджрд░ें рдЕрдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╣ैं।
3. рдиिрдЬी рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा
- рдиिрдЬी рдХंрдкрдиिрдпों рдФрд░ рдиिрд╡ेрд╢рдХों рдХो рдЧ्рд░ीрди рдПрдирд░्рдЬी рдоें рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
- рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ों рдХो рдЕрдиुрдХूрд▓ рдиीрддिрдпाँ рдмрдиाрдиी рд╣ोंрдЧी।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддिрдпों рдоें рдПрдХ рдмрдб़ा рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдоें рдХрдИ рдЪुрдиौрддिрдпाँ рднी рд╣ैं।
CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ुрдЭाрд╡:
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рджी рдЬाрдП।
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдФрд░ CBAM рдиीрддि рдХो рдЕрдзिрдХ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдФрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпा рдЬाрдП।
- MSME рдФрд░ рдЫोрдЯे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдЫूрдЯ рджी рдЬाрдП।
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрд░ WTO рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд░ाрд╣рдд рдк्рд░рджाрди рдХी рдЬाрдП।
CBAM рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдоुрдж्рджा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдиीрддिрдпों рдХो рдкुрдирд░्рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рд╣ै। рдпрджि рдЗрд╕े рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдП, рддो рдпрд╣ рджुрдиिрдпा рдХो рдПрдХ рдЕрдзिрдХ рд╕्рдеाрдпी рдФрд░ рд╣рд░िрдд рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
10. рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рд╕рдоाрдзाрди
- рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा (Renewable Energy) рдкрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиा
- рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдиीрддि рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा
- CBAM рдХो рднाрд░рддीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡рд╕рд░ рдоें рдмрджрд▓рдиा
- рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХी рд░рдгрдиीрддि
- рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдкрд░ рдЬोрд░
- рднाрд░рдд рдХी "рдиेрдЯ рдЬीрд░ो" рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рдЙрдкाрдп
рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдФрд░ рд╕рдоाрдзाрди
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдХो рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рд╕े рдЖрдпाрддिрдд рд╡рд╕्рддुрдУं рдкрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓рдЧाрдиा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рднाрд░рдд рд╕рд╣िрдд рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдЙрдж्рдпोрдЧ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд╣ाрд▓ांрдХि, рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдПрдХ рдЪुрдиौрддी рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рднी рд╣ै। рдпрджि рднाрд░рдд рд╕рд╣ी рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдЕрдкрдиाрдП, рддो рд╡рд╣ рди рдХेрд╡рд▓ CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЕрдкрдиी рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд╕्рдеिрддि рднी рдордЬрдмूрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
1. рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा (Renewable Energy) рдкрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдиा
рднाрд░рдд рдХो CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдХो рдЕрдзिрдХ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп (Renewable) рдмрдиाрдиा рд╣ोрдЧा।
рднाрд░рдд рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕्рдеिрддि
- рднाрд░рдд рджुрдиिрдпा рдХा рддीрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрдХ рджेрд╢ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдоें рдЕрдЧ्рд░рдгी рд╣ै।
- рднाрд░рдд рдиे 2030 рддрдХ 500 GW рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рд╣ै।
- рд╕ौрд░ (Solar), рдкрд╡рди (Wind) рдФрд░ рдЬрд▓ рд╡िрдж्рдпुрдд (Hydropower) рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़ाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।
рд░рдгрдиीрддिрдпाँ:
✅ рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░:
- рднाрд░рдд рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдФрд░ рдмрдв़ाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा рд╕ंрдпंрдд्рд░ों, рдмैрдЯрд░ी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдФрд░ рдкрд╡рди рдЯрд░рдмाрдЗрди рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेрдиी рдЪाрд╣िрдП।
✅ рдКрд░्рдЬा рднंрдбाрд░рдг (Energy Storage) рдоें рдиिрд╡ेрд╢:
- рдмैрдЯрд░ी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдХो рд╕рд╕्рддी рдФрд░ рд╕ुрд▓рдн рдмрдиाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
- рд▓िрдеिрдпрдо-рдЖрдпрди рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЙрди्рдирдд рдмैрдЯрд░िрдпों рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
✅ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди:
- рдХाрд░्рдмрди рдлुрдЯрдк्рд░िंрдЯ рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕्рдкाрдд, рд╕ीрдоेंрдЯ, рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
2. рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдиीрддि рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा
CBAM рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░рдд рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдХाрд░्рдмрди рдЯैрдХ्рд╕ рдХा рдорд╣рдд्рд╡:
- рдпрд╣ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा।
- рдпрджि рднाрд░рдд рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд▓ाрдЧू рдХрд░рддा рд╣ै, рддो EU рдХो CBAM рд╢ुрд▓्рдХ рд╕े рдЫूрдЯ рджेрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдмрдв़ рд╕рдХрддी рд╣ै।
- рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╣рд░िрдд рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдиीрддिрдпाँ:
✅ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрд░्рдмрди рдЯ्рд░ेрдбिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо:
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो "Cap and Trade" рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрд╕рдоें рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рд░рд╣ें।
- рдпрджि рдХोрдИ рдХंрдкрдиी рдХрдо рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рддी рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे "рдХाрд░्рдмрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ" рдХो рдЕрди्рдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдмेрдЪ рд╕рдХрддी рд╣ै।
✅ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рдЗंрд╕ेंрдЯिрд╡:
- рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдХाрд░्рдмрди рди्рдпूрдЯ्рд░рд▓ рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдЯैрдХ्рд╕ рдоें рдЫूрдЯ рдоिрд▓рдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди, рдмैрдЯрд░ी рднंрдбाрд░рдг рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рджी рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП।
3. CBAM рдХो рднाрд░рддीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡рд╕рд░ рдоें рдмрджрд▓рдиा
рднाрд░рдд CBAM рдХो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЪुрдиौрддी рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдирдП рдЕрд╡рд╕рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд░рдгрдиीрддिрдпाँ:
✅ рд╣рд░िрдд рдиिрд░्рдпाрдд рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा:
- рдпрджि рднाрд░рддीрдп рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЧ्рд░ीрди рд╕्рдЯीрд▓, рдЧ्рд░ीрди рд╕ीрдоेंрдЯ, рдФрд░ рдЧ्рд░ीрди рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рд▓рдЧें, рддो рд╡े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдмाрдЬाрд░ рдоें рдордЬрдмूрдд рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं।
- рд╕рд╕्рддे рд╣рд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдХाрд░рдг рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
✅ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаाрдиा:
- рднाрд░рдд рдоें рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПँ рд╣ैं, рдЬो рдЗрд╕े рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдиेрддृрдд्рд╡рдХрд░्рддा рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ैं।
- рдХोрдпрд▓ा рдЖрдзाрд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХी рдЬрдЧрд╣ рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рд╕े рднाрд░рдд рдХी рдХाрд░्рдмрди рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрдЧा।
✅ рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдФрд░ рдЗрдиोрд╡ेрд╢рди рдоें рдиिрд╡ेрд╢:
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो "Make in India" рдФрд░ "Atmanirbhar Bharat" рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рддрд╣рдд рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХ рдиिрд░्рдоाрдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рднाрд░рдд рдХो рдХाрд░्рдмрди рдХैрдк्рдЪрд░, рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдФрд░ рдмैрдЯрд░ी рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
4. рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХी рд░рдгрдиीрддि
CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░рдд рдХो рд╡िрджेрд╢ी рдХंрдкрдиिрдпों рдФрд░ рдиिрд╡ेрд╢рдХों рдХो рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा, рдЦाрд╕рдХрд░ рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рддрдХрдиीрдХों рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें।
рд░рдгрдиीрддिрдпाँ:
✅ рдиीрддिрдЧрдд рд╕ुрдзाрд░:
- рд╕ौрд░, рдкрд╡рди рдФрд░ рдмैрдЯрд░ी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдоें FDI (рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢) рдХे рдиिрдпрдоों рдХो рд╕рд░рд▓ рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рдШрд░ेрд▓ू рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рднाрд░рдд рдоें рд╣рд░िрдд рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг рдЗрдХाрдЗрдпाँ рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
✅ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдоें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ-рдиिрдЬी рднाрдЧीрджाрд░ी (PPP) рдоॉрдбрд▓:
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो Public-Private Partnership (PPP) рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдмрдб़ी рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдПँ рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рд╡िрджेрд╢ी рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рднाрд░рдд рдоें рдЧ्рд░ीрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдЗрдиोрд╡ेрд╢рди рд╣рдм рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
5. рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдкрд░ рдЬोрд░
рднाрд░рдд рдХी рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рд░рдгрдиीрддि:
- рднाрд░рдд рдХो "рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдоिрд╢рди" (National Green Hydrogen Mission) рдХो рддेрдЬी рд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рднाрд░рдд рдоें рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕ौрд░ рдФрд░ рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдиिрд░्рдпाрддрдХ рдмрдирдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ेрдЧा।
рд░рдгрдиीрддिрдпाँ:
✅ рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा:
- рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕рд╕्рддे рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╕рдм्рд╕िрдбी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП।
✅ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХो рдЕрдкрдиाрдиा:
- рдЗрд╕्рдкाрдд, рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдФрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрдХेрдоिрдХрд▓ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
✅ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЕрдЧ्рд░рдгी рднूрдоिрдХा:
- рднाрд░рдд рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рдХे CBAM рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
6. рднाрд░рдд рдХी "рдиेрдЯ рдЬीрд░ो" рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рдЙрдкाрдп
рднाрд░рдд рдХा 2070 рддрдХ рдиेрдЯ рдЬीрд░ो рд▓рдХ्рд╖्рдп:
- рднाрд░рдд рдиे COP26 рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдоें 2070 рддрдХ рдиेрдЯ-рдЬीрд░ो (Net-Zero) рдмрдирдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЧ्рд░ीрди рдПрдирд░्рдЬी рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдХрдЯौрддी рдХी рджिрд╢ा рдоें рддेрдЬी рд╕े рдХрджрдо рдмрдв़ाрдиे рд╣ोंрдЧे।
рд░рдгрдиीрддिрдпाँ:
✅ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें рдЪрд░рдгрдмрдж्рдз рдХрдоी:
- рдХोрдпрд▓ा рдЖрдзाрд░िрдд рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдзीрд░े-рдзीрд░े рдХрдо рдХिрдпा рдЬाрдП।
- 2030 рддрдХ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХो рдХुрд▓ рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХा 50% рдХрд░рдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рдЬाрдП।
✅ рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рджрдХ्рд╖рддा:
- рднाрд░рддीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рдКрд░्рдЬा рдХुрд╢рд▓ рдорд╢ीрдирд░ी рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди-рдл्рд░ेंрдбрд▓ी рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдП।
✅ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рд╣рдпोрдЧ:
- рднाрд░рдд рдХो EU, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдмрдиाрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрд░ WTO рдоें CBAM рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдоांрдЧ рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
CBAM рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╕рд╣ी рд░рдгрдиीрддिрдпाँ рдЕрдкрдиाрдиे рд╕े рдпрд╣ рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рдоें рдмрджрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЙрдж्рдпोрдЧ, рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди, рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕рд╕े рднाрд░рдд рди рдХेрд╡рд▓ CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░ рдкाрдПрдЧा, рдмрд▓्рдХि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╣рд░िрдд рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЕрдкрдиी рдЕрдЧ्рд░рдгी рднूрдоिрдХा рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा।
11. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
- CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рднूрдоिрдХा
- рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा
- CBAM рдХी рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдФрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд╣рд▓ू
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХा рдмрдв़рддा рдк्рд░рднाрд╡
- рднрд╡िрд╖्рдп рдоें CBAM рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдФрд░ рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПँ
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдХाрд░्рдмрди рдмॉрд░्рдбрд░ рдПрдбрдЬрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо (CBAM) рдПрдХ рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдиीрддि рд╣ै, рдЬिрд╕े рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ (EU) рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдФрд░ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рд╕ीрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। CBAM рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै рдХि рдЬो рджेрд╢ рдпूрд░ोрдк рдХो рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡े рднी рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХрджрдо рдЙрдаाрдПँ рдФрд░ рд╕рдоाрди рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдоाрд╣ौрд▓ рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд░ें।
рдЗрд╕ рдиीрддि рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╣ोрдЧा, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдиीрддिрдпों, рдФрд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд░рдгрдиीрддिрдпों рдХो рдПрдХ рдирдпा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ाँрдХि, CBAM рдХे рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд╕ाрде рдХрдИ рдЪुрдиौрддिрдпाँ рдФрд░ рд╡िрд╡ाрдж рднी рдЬुрдб़े рд╣ुрдП рд╣ैं, рдЦाрд╕рдХрд░ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП। рдЗрд╕ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдоें, рд╣рдо CBAM рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп, рдЗрд╕рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рднूрдоिрдХा, рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди, рдЗрд╕рдХे рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдФрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ों, рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЗрд╕рдХे рд╕ंрднाрд╡िрдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ेंрдЧे।
CBAM рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рднूрдоिрдХा
CBAM рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ (Carbon Leakage) рдХो рд░ोрдХрдиा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рдЕрдзिрдХ рдЯिрдХाрдК рдмрдиाрдиा рд╣ै। рдХाрд░्рдмрди рд▓ीрдХेрдЬ рддрдм рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрдм рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЙрдЪ्рдЪ рдХाрд░्рдмрди рдХрд░ рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рд╕े рдХрдо-рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╡ाрд▓े рджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд╕рдордЧ्рд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрдо рд╣ोрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдмрдв़ рдЬाрддा рд╣ै।
CBAM рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рднूрдоिрдХा:
- рдХाрд░्рдмрди рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдоाрдирдХ рдмрдиाрдиा – CBAM рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдХрд░ рдФрд░ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी (ETS) рдХो рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рд╣рд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा – рдЗрд╕рд╕े рдХंрдкрдиिрдпाँ рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕े рд╣рдЯрдХрд░ рд╕ौрд░, рдкрд╡рди, рдФрд░ рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЬैрд╕े рд╕्рд░ोрддों рдХी рдУрд░ рдмрдв़ेंрдЧी।
- рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдк्рд░рддि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा – рдпрд╣ рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддे (Paris Agreement) рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ाрдиा – рдЙрди рджेрд╢ों рдХो рд▓ाрдн рд╣ोрдЧा рдЬो рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди-рдЖрдзाрд░िрдд рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдиुрдХрд╕ाрди рдЙрдаाрдиा рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╣ाрд▓ाँрдХि, рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ै рдХि CBAM рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╕्рдеिрд░рддा рд▓ा рдкाрдПрдЧा, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдХрдИ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдмाрдзा рднी рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा
CBAM рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा (Environmental Sustainability) рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ (Global Trade) рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै।
CBAM рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ंрддुрд▓рди рдХैрд╕े рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै?
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдЫूрдЯ рдФрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा – рдпрджि CBAM рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдмрдиाрдиा рд╣ै, рддो рдЧрд░ीрдм рджेрд╢ों рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рдФрд░ рд╣рд░िрдд рддрдХрдиीрдХ рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг (Green Technology Transfer) рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдоिрд▓рдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рд╣рд░िрдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиीрддिрдпों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ – CBAM рдХो рдХेрд╡рд▓ EU рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП WTO рдФрд░ UNFCCC рдЬैрд╕े рд╕ंрдЧрдардиों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдиिрд╡ेрд╢ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा – рдЬिрди рджेрд╢ों рдХो CBAM рдХे рдХाрд░рдг рдЖрд░्рдеिрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕рдоाрди рдиीрддि – CBAM рдХो рд╕рднी рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдмрдиाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рддाрдХि рдпрд╣ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдгрд╡ाрдж (Protectionism) рдХा рдПрдХ рд░ूрдк рди рдмрдиे।
CBAM рдХी рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдФрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд╣рд▓ू
CBAM рдХे рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд╣рд▓ू:
✔️ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा – рдпрд╣ рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।
✔️ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдмрдв़ाрд╡ा – рд╣рд░िрдд рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдФрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ोрдЧा।
✔️ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж – рдХंрдкрдиिрдпाँ рдФрд░ рджेрд╢ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рд╣ोंрдЧे।
✔️ рдЧ्рд▓ोрдмрд▓ рдХ्рд▓ाрдЗрдоेрдЯ рдЧрд╡рд░्рдиेंрд╕ рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा – рдпрд╣ рдиीрддि рдкेрд░िрд╕ рд╕рдордЭौрддे рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХो рд╕ाрдХाрд░ рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।
CBAM рдХे рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд╣рд▓ू:
❌ рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рджрдмाрд╡ – рднाрд░рдд, рдЪीрди, рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдкрд░ рднाрд░ी рд╡िрдд्рддीрдп рднाрд░ рдкрдб़ेрдЧा।
❌ WTO рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдиिрдпрдоों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдШрд░्рд╖ – рдХрдИ рджेрд╢ों рдиे CBAM рдХो WTO рдХे рдиिрдпрдоों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдмрддाрдпा рд╣ै।
❌ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдЕрд╕ंрддुрд▓рди – рдпूрд░ोрдкीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдмाрд╣рд░ी рдХंрдкрдиिрдпाँ рдиुрдХрд╕ाрди рдоें рд░рд╣ेंрдЧी।
❌ рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЬрдЯिрд▓рддाрдПँ – CBAM рдХे рддрд╣рдд рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдк्рд░рдоाрдгрди рдФрд░ рдоूрд▓्рдп рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЬрдЯिрд▓ рдФрд░ рдорд╣ंрдЧी рд╣ोрдЧी।
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рдХा рдмрдв़рддा рдк्рд░рднाрд╡
CBAM рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдк्рд░рднाрд╡ рдпрд╣ рд╣ोрдЧा рдХि рдпрд╣ рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा (Green Energy) рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рд▓े рдЖрдПрдЧा।
рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा рд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдмрджрд▓ाрд╡:
- рд╣рд░िрдд рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ – рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░ेंрдЧे।
- рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧा – рдЬो рджेрд╢ рдФрд░ рдХंрдкрдиिрдпाँ CBAM рд╕े рдмрдЪрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рд╡े рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рд╕्рд░ोрддों рдХो рдЕрдкрдиाрдПँрдЧे।
- рдирдП рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоाрд░्рдЧ рдФрд░ рд╕ाрдЭेрджाрд░िрдпाँ рдмрдиेंрдЧी – рджेрд╢ рдЙрди рдмाрдЬाрд░ों рдХी рдУрд░ рд░ुрдЦ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬрд╣ाँ CBAM рдЬैрд╕ी рдмाрдзाрдПँ рдирд╣ीं рд╣ैं।
- рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХंрдкрдиिрдпों рдХो рд▓ाрдн рд╣ोрдЧा – рдкрд╡рди, рд╕ौрд░ рдФрд░ рдмैрдЯрд░ी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा।
рднрд╡िрд╖्рдп рдоें CBAM рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдФрд░ рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПँ
CBAM рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдпрд╣ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдФрд░ рднी рдЕрдзिрдХ рд╡िрдХрд╕िрдд рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░िрдд рд╣ोрдЧा।
рднрд╡िрд╖्рдп рдоें CBAM рдХे рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░ूрдк:
- рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдж्рд╡ाрд░ा CBAM рдЬैрд╕ी рдиीрддिрдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдиा – рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЬाрдкाрди, рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХрд╕िрдд рджेрд╢ CBAM рдХे рд╕рдоाрди рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓ाрдЧू рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
- рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा – рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдХो CBAM рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣рд░िрдд рд╡िрдд्рдд рдкोрд╖рдг (Green Finance) рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- CBAM рдХे рджाрдпрд░े рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ – рдпрд╣ рдЕрди्рдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों (рдЬैрд╕े рдХрдкрдб़ा, рдСрдЯोрдоोрдмाрдЗрд▓, рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ्рд╕) рддрдХ рднी рд▓ाрдЧू рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╡िрд╡ाрдж – рдпрджि WTO рдЗрд╕े рдЧैрд░-рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдоाрдирддा рд╣ै, рддो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдЖ рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡рд╕рд░ – рдпрджि рднाрд░рдд рдЕрдкрдиी рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рд░рдгрдиीрддि рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рд╣рд░िрдд рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдиिрд░्рдпाрддрдХ рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।
CBAM рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдиीрддि рд╣ै, рдЬो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдиीрддिрдпों рдХो рдмрджрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै। рд╣ाрд▓ाँрдХि, рдЗрд╕े рд╕рдлрд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕े рдЕрдзिрдХ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдФрд░ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдмрдиाрдиा рд╣ोрдЧा। рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ рджेрд╢ों рдХो рдЗрд╕े рдЪुрдиौрддी рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ेрдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХो рд╣рд░िрдд рдмрдиाрдиे рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдпрджि рднाрд░рдд рд╣рд░िрдд рдКрд░्рдЬा, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЙрдд्рдкाрджрди рддрдХрдиीрдХों рдФрд░ рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рди рдХेрд╡рд▓ CBAM рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╣рд░िрдд рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЦिрд▓ाрдб़ी рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै। ЁЯЪА
рд╕ंрджрд░्рдн рдФрд░ рдкрд░िрд╢िрд╖्рдЯ
- рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдФрд░ CBAM рдХी рдиीрддिрдпाँ
- рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд░िрдкोрд░्рдЯ
- рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рд░िрдкोрд░्рдЯ
- рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ंрдЧрдардиों рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ्рд╕ (IEA, WTO, WEF, IPCC)